English versionOddziałowe Biuro Lustracyjne (OBL IPN) IPN w Lublinie realizuje zadania określone w ustawie z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu oraz w ustawie z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944–1990 oraz treści tych dokumentów (tzw. ustawa lustracyjna).
Nasze działania można podzielić na dwie zasadnicze grupy:
- weryfikacja zgodności z prawdą oświadczeń lustracyjnych,
- tworzenie katalogów tematycznych: osób „rozpracowywanych”, funkcjonariuszy-pracowników-żołnierzy organów bezpieczeństwa, kierowniczych stanowisk partyjnych i państwowych PRL (tzw. katalog „nomenklatury”) oraz osób pełniących funkcje publiczne.
Oświadczenia lustracyjne weryfikowane są przede wszystkim poprzez kwerendy archiwalne prowadzone w archiwach IPN w całej Polsce, a w razie potrzeby poprzez przesłuchania świadków i osób składających oświadczenie lustracyjne oraz wszelkie inne działania zmierzające do wyjaśnienia sprawy, np. badania grafologiczne archiwalnych dokumentów.
W przypadku powstania wątpliwości co do zgodności oświadczenia lustracyjnego z prawdą prokurator składa do sądu wniosek o przeprowadzenie postępowania lustracyjnego. Właściwość miejscowa OBL IPN w Lublinie obejmuje osoby zamieszkałe na terytorium, które podlega Sądowi Apelacyjnemu w Lublinie i aktualnie jest to niemal 55.000 oświadczeń lustracyjnych – z czego zweryfikowanych zostało niespełna 14.000. Aktualnie rocznie weryfikuje się ponad 1080 oświadczeń – z czego przeciętnie 20-25 spraw kończy się skierowaniem wniosków do sądów o uznanie oświadczenia za niezgodne z prawdą.
Równolegle z tymi czynnościami lubelski OBL IPN realizuje drugą grupę zadań. Opracowując katalog „rozpracowywanych” i katalog funkcjonariuszy-pracowników-żołnierzy aparatu bezpieczeństwa opieramy się wyłącznie na materiałach archiwalnych z zasobu IPN. Natomiast katalog „nomenklatury” powstaje głównie w oparciu o dokumenty z archiwów zewnętrznych (Archiwów Państwowych). Specyfiką pierwszego z wymienionych katalogów jest konieczność pozyskania zgody na publikację od osoby, której dane dotyczą, a w przypadku osoby nieżyjącej, od jej najbliższych. Odstępuje się od tego obowiązku, gdy od śmierci upłynęło co najmniej 20 lat. Staramy się przede wszystkim przybliżać postacie związane z terenem naszego działania – znane i nieznane. Przywracamy pamięć o zapomnianych.
Katalog/wykaz osób pełniących funkcje publiczne (wskazane w ustawie lustracyjnej) ma zupełnie inny charakter. Obejmuje wyłącznie informacje o osobach, które aktualnie je wykonują. Potem wpis podlega wycofaniu z BIP. Publikacja dotyczy także osób, które, ze względu na wiek (ur. po 31 lipca 1972), nie składają oświadczeń lustracyjnych. Z uwagi na ustawowy obowiązek publikowania tych danych w ciągu 30 dni od objęcia funkcji lub wyrażenia zgody na kandydowanie, OBL w Lublinie prowadzi bieżący monitoring zmian dotyczących prezydentów miast, burmistrzów, wójtów, członków zarządu woj. lubelskiego i zarządów powiatów z terenu naszego działania. Uczestniczymy też w obsłudze wyborów samorządowych, co wiąże się przede wszystkim z udzielaniem odpowiedzi na zapytania komisji wyborczych o treść oświadczeń lustracyjnych. Przyjmujemy od komisji kolejne oświadczenia lustracyjne, które wpisujemy do elektronicznego rejestru.
Wpisy katalogowe zamieszczane są w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie internetowej IPN https://katalog.bip.ipn.gov.pl/