Dominikańskie Duszpasterstwo Akademickie oraz lubelski oddział Instytutu Pamięci Narodowej serdecznie zapraszają na spotkanie z dr. Mariuszem Zajączkowskim, historykiem z IPN. Spotkanie, zatytułowane „Polacy–Ukraińcy 1939–1947”, odbędzie się 25 kwietnia, o godz. 19.30, w Klasztorze Ojców Dominikanów (ul. Złota 9) w Lublinie.

Okres drugiej wojny światowej oraz pierwszych lat powojennych był jednym z najtragiczniejszych w dziejach stosunków polsko-ukraińskich w ogóle, a z pewnością w XX stuleciu. Lata 1939–1947 upłynęły pod znakiem ostrego konfliktu narodowościowego, który swoim zasięgiem objął dawne południowo-wschodnie ziemie II Rzeczypospolitej (Wołyń, Galicja Wschodnia) oraz wschodnie i południowo-wschodnie ziemie obecnej Polski (Lubelszczyzna, Rzeszowszczyzna). W polskiej pamięci zbiorowej symbolem cierpienia związanego z konfliktem polsko-ukraińskim są przede wszystkim tragiczne wydarzenia na Wołyniu i w Galicji Wschodniej z lat 1943–1945. Miały one związek z akcją depolonizacyjną prowadzoną w tym czasie przez Organizację Ukraińskich Nacjonalistów Stepana Bandery (OUN-B) i jej siłę zbrojną – Ukraińską Powstańczą Armię (UPA). Po stronie ukraińskiej analogiczny symbol stanowią antyukraińskie wystąpienia polskiego podziemia różnej orientacji politycznej z lat 1943–1945, w wielu wypadkach mające charakter odwetu za zbrodnie ukraińskich nacjonalistów na polskiej ludności. Niemniej podczas polskich akcji odwetowych również były popełniane zbrodnie na ukraińskich cywilach, choć ich skala była nieporównywalna ze skutkami działalności OUN-B i UPA. Dla późniejszego okresu symbolem ukraińskich cierpień są represje komunistyczne w powojennej Polsce, kojarzone głównie z przymusowymi przesiedleniami w czasie akcji „Wisła” w 1947 r. Konflikt polsko-ukraiński z lat 1939–1947 toczył się również na wschodniej Lubelszczyźnie (na tradycji ukraińskiej Chełmszczyźnie i południowym Podlasiu), gdzie miał swoją lokalną specyfikę. Według ostrożnych szacunków w latach 1939–1947 w wyniku konfliktu narodowościowego na całym wspomnianym obszarze życie straciło ok. 80–100 tys. Polaków i co najmniej kilkanaście tysięcy Ukraińców, nie mówiąc o setkach tysięcy osób po każdej ze stron, zmuszonych do opuszczenia swoich domostw. Jego ofiarami w znakomitej większości byli polscy i ukraińscy cywile. Konflikt narodowościowy spowodował głębokie podziały między Polakami a Ukraińcami, których skutki są odczuwalne w pamięci zbiorowej przez obie strony po dziś dzień. Choć od przełomu ustrojowego w Polsce w 1989 r. i powstania niepodległego państwa ukraińskiego w 1991 r. zrobiono wiele na niwie naukowej (nieskrępowanej komunistyczną cenzurą) w celu wyjaśnienia przyczyn, przebiegu i konsekwencji konfliktu, temat ten jest wciąż aktualny w polsko-ukraińskiej debacie historycznej. Jest ona niekiedy burzliwa, a podgrzewa ją nieustannie równoległa debata publicystyczna, której często towarzyszą negatywne emocje.