Organizatorami ceremonii są prezes Instytutu Pamięci Narodowej dr Karol Nawrocki oraz dr Tomasz Kranz, dyrektor Państwowego Muzeum na Majdanku, którego oddziałem jest Muzeum i Miejsce Pamięci w Bełżcu. Wezmą w niej udział przedstawiciele kościołów i związków wyznaniowych, w tym naczelny rabin Polski Michael Schudrich.
W czasie ceremonii zostaną odczytane relacje trojga świadków ocalałych z obozu w Bełżcu: Poli Hirszman, Ireny Schnitzer i Rudolfa Redera. Przedstawiona będzie również relacja Eustachego Ukraińskiego, nauczyciela ze szkoły powszechnej w Bełżcu. Odprawiona zostanie modlitwa w intencji ofiar obozu, a na koniec uczestnicy uroczystości oddadzą hołd ofiarom ludobójstwa zapalając znicze w niszy Ohel.
Uroczystość będzie transmitowana na kanale IPNtv.
* * *
Akcja Reinhardt: nocą z 16 na 17 marca 1942 r. do obozu Zagłady w Bełżcu przybyły pierwsze transporty Żydów z Lublina i Lwowa. Działaniom tym Niemcy nadali kryptonim „Aktion Reinhardt” - na cześć szefa Głównego Urzędu Bezpieczeństwa Rzeszy Reinharda Heydricha. Ofiary operacji Reinhardt zabijano głównie w specjalnie zorganizowanych niemieckich obozach zagłady w Treblince, Bełżcu i Sobiborze. Miejscem kaźni był również obóz koncentracyjny na Majdanku. Ludobójstwo Żydów w Generalnym Gubernatorstwie było integralną częścią przeprowadzanego przez władze Trzeciej Rzeszy „ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej w Europie”.
W ramach „Aktion Reinhardt”, która trwała od marca 1942 do listopada 1943 roku, Niemcy zamordowali około dwóch milionów Żydów. Większość uśmierconych stanowili Żydzi
z terenów Generalnego Gubernatorstwa, z okręgu białostockiego i Komisariatu Rzeszy Wschód. Wśród ofiar była również ludność żydowska z Protektoratu Czech i Moraw, Słowacji, Rzeszy, Austrii, Grecji, Jugosławii, Francji, Holandii i Białorusi. W grudniu 1942 r. obóz został zamknięty. Przez następne miesiące Niemcy zacierali ślady swoich zbrodni.
* * *
80. rocznica rozpoczęcia akcji „Reinhardt”
Instytut Pamięci Narodowej zorganizuje na terenie całej Polski szereg akcji upamiętniających 80. rocznicę kaźni polskich Żydów. Przez cały rok organizowane będą konferencje naukowe, sympozja, wykłady, dyskusje, seminaria, pokazy filmowe, wystawy i konkursy. Pojawią się publikacje naukowe i popularnonaukowe, a także dodatki prasowe.
***
Polecamy
Portal IPN o niemieckich obozach zagłady:
Artykuły opublikowane w portalu przystanekhistoria.pl:
Przystanek Historia: https://przystanekhistoria.pl
Zbrodnicza Akcja „Reinhardt”
https://przystanekhistoria.pl/pa2/tematy/holocaust/79748,Zbrodnicza-Akcja-Reinhardt.html
Akcja „Reinhardt” na prowincji. Przykład Markowej
Warszawa w kontekście Einsatz Reinhardt
„Nikt nie wierzy w pełną zagładę”. Akcja „Reinhardt” w okupowanym Krakowie
Krwawy sierpień. Zagłada radomskiego getta
Odilo Globocnik – ekspert Himmlera do spraw Zagłady
Fala płynie z tobołami na plecach, w rękach… Zagłada Żydów z Mielca
„Erntefest” („Dożynki”) 4 listopada 1943 r. – egzekucja żydowskich więźniów obywateli austriackich, słowackich i polskich w niemieckim obozie pracy w Poniatowej
Akcja wysiedleńcza w gettach na terenie powiatu buskiego
Meldunek o dokonanej zbrodni
https://przystanekhistoria.pl/pa2/tematy/holocaust/66072,Meldunek-o-dokonanej-zbrodni.html
„Żydowska społeczność Kolbishov już nie istnieje”
Bunt w Treblince II
https://przystanekhistoria.pl/pa2/tematy/holocaust/62220,Bunt-w-Treblince-II.html
Stanisławowski „młyn śmierci”
https://przystanekhistoria.pl/pa2/tematy/holocaust/85757,Stanislawowski-mlyn-smierci.html
Materiały popularnonaukowe i multimedia:
– Aktion Reinhardt i Zagłada polskich Żydów – w kręgu mechanizmów i sprawców [DYSKUSJA ONLINE]
https://www.youtube.com/watch?v=q93ilHU3MJQ
– Aktion Reinhardt – Między mitem a rzeczywistością – najważniejsze wydarzenia XX wieku [DYSKUSJA]
https://www.youtube.com/watch?v=21AXu9CHbEk
– Eksterminacja ludności żydowskiej w świetle raportu Jürgena Stroopa – cykl „Historia zza kulis”
https://www.youtube.com/watch?v=2JU3PLfO86I
– Zagłada Żydów na ziemiach polskich pod okupacją niemiecką – dr Kinga Czechowska [WYKŁAD]
https://www.youtube.com/watch?v=Wrw-akvCZwk
– 16 lipca 1942 roku Niemcy utworzyli getto w Przemyślu
https://www.youtube.com/watch?v=pK2SRE0Y32E
–13 marca 1943 r. Niemcy rozpoczęli likwidację getta w Krakowie
https://www.youtube.com/watch?v=_aBDkf8ph4k
Do pobrania:
- Biuletyn IPN 6/2017 – Einsatz Reinhardt Zagłada Żydów
- Rozwiązanie kwestii żydowskiej w dystrykcie Galicja. Raport (Fritza) Katzmanna
- „Żydowska dzielnica mieszkaniowa w Warszawie już nie istnieje” – raport Jürgena Stroopa
- Terror, Holokaust, Represje. Społeczność żydowska pod władzą niemieckiego i sowieckiego totalitaryzmu na ziemiach polskich 1939–1945 – katalog publikacji IPN 2000–2021
- Teka edukacyjna: „Polacy ratujący Żydów w czasach II wojny światowej”
Książki:
Wystawy:
Wystawa IPN z 2002 r. „»Aktion Reinhardt« – zagłada Żydów w Generalnym Gubernatorstwie