Nawigacja

Aktualności

Otwarcie wystawy plenerowej – Tu rodziła się „Solidarność” – Świdnik, 1 lipca 2020

Chcąc uczcić pamięć o narodzinach w Polsce wielkiego ruchu oporu społecznego przeciwko komunizmowi, a także przekazać wszystkim wiedzę o nim, Instytut Pamięci Narodowej stworzył dwujęzyczną wystawę plenerową pt. Tu rodziła się „Solidarność”, która prezentowana będzie w całej Polsce od 1 lipca do 31 sierpnia 2020 r.

 

  • Tu rodziła się „Solidarność”!
    Tu rodziła się „Solidarność”!
  • Tu rodziła się „Solidarność”!
    Tu rodziła się „Solidarność”!

1 lipca w Świdniku na Placu Konstytucji 3 Maja odbyło się otwarcie ekspozycji. Wzięli w niej udział świadkowie i uczestnicy tamtych wydarzeń, dyrektor IPN Lublin Marcin Krzysztofik, wicewojewoda lubelski Bolesław Gzik, burmistrz Świdnika Waldemar Jakson i przewodniczący Zarząd Regionu Środkowowschodniego NSZZ „Solidarność”, Marian Król, przedstawiciele lokalnej administracji i służb mundurowych oraz działacze „Solidarności”.

 

  • Fot.: Agnieszka Skura/IPN Lublin
    Fot.: Agnieszka Skura/IPN Lublin
  • Fot.: Agnieszka Skura/IPN Lublin
    Fot.: Agnieszka Skura/IPN Lublin
  • Fot.: Agnieszka Skura/IPN Lublin
    Fot.: Agnieszka Skura/IPN Lublin
  • Fot.: Agnieszka Skura/IPN Lublin
    Fot.: Agnieszka Skura/IPN Lublin
  • Fot.: Agnieszka Skura/IPN Lublin
    Fot.: Agnieszka Skura/IPN Lublin

 

Szef lubelskiego IPN zaznaczył, że bez lipcowych strajków na Lubelszczyźnie niemożliwe byłyby późniejsze wydarzenia na Wybrzeżu. To właśnie strajki, które jako pierwsze latem 1980 r., miały miejsce w Lublinie i Świdniku, rozpoczęły falę, która rozlała się po całej Polsce.

 

  • Fot.: Agnieszka Skura/IPN Lublin
    Fot.: Agnieszka Skura/IPN Lublin
  • Fot.: Agnieszka Skura/IPN Lublin
    Fot.: Agnieszka Skura/IPN Lublin
  • Fot.: Agnieszka Skura/IPN Lublin
    Fot.: Agnieszka Skura/IPN Lublin
  • Fot.: Agnieszka Skura/IPN Lublin
    Fot.: Agnieszka Skura/IPN Lublin
  • Fot.: Agnieszka Skura/IPN Lublin
    Fot.: Agnieszka Skura/IPN Lublin

 

Głos zabrała również świadek tamtych wydarzeń Urszula Radek.

 - Myśmy nie mieli doradców, ale mieliśmy doświadczenie z poprzednich lat, co się w Polsce działo: Poznań, Gdańsk, Ursus, Radom. Widzieliśmy jak się kończyły te protesty: rozlewem krwi, śmiercią. Dlatego to doświadczenie nam przyświecało, że my nie możemy wyjść na ulicę, ale musimy zostać w zakładzie i go bronić – powiedziała Urszula Radek, uczestniczka wydarzeń Lubelskiego Lipca 1980.

 

  • Fot.: Agnieszka Skura/IPN Lublin
    Fot.: Agnieszka Skura/IPN Lublin
  • Fot.: Agnieszka Skura/IPN Lublin
    Fot.: Agnieszka Skura/IPN Lublin
  • Fot.: Agnieszka Skura/IPN Lublin
    Fot.: Agnieszka Skura/IPN Lublin

 

Na końcu o wystawie opowiedział jej współautor dr Marcin Dąbrowski z IPN Lublin.

- Ta wystawa ma za zadanie pokazać wielki zryw strajkowy, jaki miał miejsce w Polsce latem 1980 r. Przypomnę, że od 1 lipca do końca pierwszej dekady września tego roku w skali kraju te strajki objęły nawet ok. 1 tys. zakładów pracy w Polsce i ok. miliona strajkujących osób. (…) Poprzez tę wystawę chcemy pokazać także perspektywę poszczególnych regionów. Przecież „Solidarność” to był związek i ruch powszechny obejmujący cały kraj od Helu po Ustrzyki Górne i od Odry po Bug – zaznaczył dr Dąbrowski.

 

  • Fot.: Agnieszka Skura/IPN Lublin
    Fot.: Agnieszka Skura/IPN Lublin
  • Fot.: Agnieszka Skura/IPN Lublin
    Fot.: Agnieszka Skura/IPN Lublin
  • Fot.: Agnieszka Skura/IPN Lublin
    Fot.: Agnieszka Skura/IPN Lublin

 

Gdzie będzie można zobaczyć wystawę w woj. lubelskim?

Oprócz Świdnika od 13 lipca wystawa będzie prezentowana w Lublinie na Placu Króla Władysława Łokietka, a od 14 sierpnia w Puławach na Skwerze Niepodległości.

Gdzie będzie można zobaczyć wystawę w regionie radomskim?

1 lipca w Radomiu na placu przed Urzędem Miasta (ul. Żeromskiego 53) o godz. 12 odbyło się otwarcie ekspozycji. Od 21 lipca wystawa będzie prezentowana w Kozienicach, a od 14 sierpnia w Pionkach.

Jak wygląda wystawa?

Ekspozycja została podzielona na trzy części: ogólnopolską, regionalną i lokalną. Zależnie od miejsca jej prezentacji będą pokazywane odpowiednie warianty. Każda plansza wystawy stanowi odrębny plakat nawiązujący do plakatów, transparentów z okresu strajków.

 

  • Przykładowe plansze
    Przykładowe plansze
  • Wizualizacja wystawy
    Wizualizacja wystawy

 

_______

Latem 1980 roku Polacy, połączeni poczuciem wspólnoty, przeciwstawili się komunistycznemu totalitaryzmowi.

Wprowadzenie podwyżek 1 lipca 1980 roku wywołało falę krótkich, spontanicznych strajków, które rozlały się po kraju. Aby stłumić protesty, władze spełniały lokalne postulaty robotników, lecz strajki obejmowały kolejne ośrodki. W połowie sierpnia zastrajkowała Stocznia Gdańska. Powstał Międzyzakładowy Komitet Strajkowy, który ogłosił 21 postulatów. Jednym z nich było powstanie wolnych związków zawodowych, popierane przez setki zakładów pracy w całej Polsce.

W pamięci społecznej najsilniej zapisały się strajki w Trójmieście, Szczecinie i na Górnym Śląsku, gdzie strajkujący podpisali porozumienia z władzą komunistyczną. Wcześniej protesty rozpoczęły się w Świdniku i Lublinie.  Od lipca do września 1980 roku strajkowało w PRL 700 zakładów pracy, m.in. w Radomiu. Trzeba pamiętać o masowym charakterze tych wystąpień.  Również w tych kilkuset miejscach, czasem bardzo małych miejscowościach, rodziła się Solidarność,
 która zmieniła bieg historii.

do góry