Instytut Pamięci Narodowej w Lublinie

Oddziałowe Archiwum IPN w Lublinie ( do czerwca 2016 r. Oddziałowe Biuro Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów IPN w Lublinie) przystąpiło do przejmowania dokumentacji archiwalnej wiosną 2001 r.

W pierwszej kolejności przejęte zostały akta wytworzone przez były Wojskowy Sąd Rejonowy w Lublinie w latach 1946–1962 oraz akta działających na Lubelszczyźnie sądów specjalnych. We wrześniu 2001 roku rozpoczęto przejmowanie akt po UB–SB z Delegatury Urzędu Ochrony Państwa (od 29 czerwca 2002 r. Agencji Bezpieczeństwa) w Lublinie. Jednocześnie rozpoczęto prace związane z przejęciem części zasobu archiwalnego, będącego w posiadaniu Komendy Wojewódzkiej Policji z siedzibą w Radomiu oraz Komendy Wojewódzkiej Policji w Lublinie.

Lata 2001–2003 były okresem, w którym tutejszy pion archiwalny przejął większość wskazanej w ustawie o IPN dokumentacji archiwalnej. W latach 2003–2005 instytucje zobowiązane ustawą do przekazania akt do IPN ostatecznie zakończyły ten proces. Ponadto w styczniu 2007 r. z IPN w Warszawie przekazano materiały Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w Siedlcach, a w styczniu 2008 r. materiały dotyczące Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej z terytorium dzisiejszego województwa lubelskiego i części mazowieckiego.

Prowadzono przegląd i opiniowanie materiałów w Komendzie Wojewódzkiej Policji w Lublinie i podległych jej jednostkach terenowych Policji. Jednocześnie kontynuowano przegląd i proces przejmowania materiałów wytworzonych przez instytucje wymiaru sprawiedliwości tj. sądy, prokuratury oraz zakłady karne i areszty śledcze.

Ogólny stan zasobu archiwalnego OAIPN w Lublinie na dzień 31 grudnia 2024 r. wynosi 3079,07 mb akt. Szczegółowy podział zgromadzonego zasobu obrazuje poniższy wykaz.

Instytucje przekazujące materiały archiwalne (wielkość w metrach bieżących mb)

• ABW (UOP) 455,57 mb
• Policja 385,48 mb
• Policja/Urzędy Wojewódzkie – paszporty 1655,12 mb
• Więziennictwo 24,99 mb
• b. OKBZpNP 63,60 mb
• Archiwa państwowe 11 mb
• Archiwum Dowództwa Wojsk Lądowych 161,16 mb
• Archiwum Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej w Chełmie 7,35 mb
• Organy administracji publicznej 74,40 mb
• Sądy, prokuratury 140,16 mb
• Inne (np. dary) 16,54 mb

RAZEM 2995,37 mb

Zbiór ewidencyjny

W dyspozycji Referatu Informacji i Sprawdzeń znajduje się 274,35 metrów bieżących kartotek i innych pomocy ewidencyjnych ((kartoteki - 269,54 mb, pomoce ewidencyjne - 4,81 mb).

Rodzaje kartotek*

• Kartoteka ogólnoinformacyjna KWMO/WUSW Lublin, Biała Podlaska, Chełm, Zamość
• Kartoteki „pomocnicze” b. SB, stanowiące element ewidencji operacyjnej:
  • KWMO/WUSW Lublin: kartoteki zagadnieniowo-tematyczne; kartoteka kryptonimowa
  • KWMO/WUSW Biała Podlaska – kartoteki zagadnieniowo-tematyczne
  • KWMO/WUSW Zamość: kartoteki zagadnieniowo-tematyczne
  • KWMO/WUSW Siedlce: kartoteki zagadnieniowo-tematyczne
• Kartoteka MOB KWMO/WUSW Lublin
• Karty rejestracyjne postępowań przygotowawczych i osób podejrzanych – KWMO/WUSW Lublin; Zamość (zachowane szczątkowo)
• Kartoteka tzw. faktologiczna” (opracowanie dokumentacji dot. zbrojnego podziemia w okresie powojennym, organizacji niepodległościowych, grup opozycyjnych jako bazy do tworzenia tzw. „charakterystyk”)
• Kartoteka „ujawnieniowa” (dot. amnestii w 1947 r.)
• Karty E-15 (prawdopodobnie wytworzone w związku z opracowaniem „faktologii”)
• Karty inwentarzowe dot. tzw. „materiałów oryginalnych” AK WiN, NSZ, BCh oraz karty inwentarzowe dot. UPA i funkcjonariuszy służb niemieckich
• Kartoteka funkcjonariuszy/pracowników rsw
• kartoteka paszportowa (niekompletna)
• Kartoteka ewidencyjna żołnierzy LWP
• Kartoteka osób represjonowanych w latach 1939-1945 r.
• Kartoteka osób represjonowanych w latach 1981-1986 z terenu województwa lubelskiego – prowadzona przez członków podziemnej ”Solidarności” – pracowników Wydziału Biologii i Nauk o Ziemi UMCS w Lublinie

*W powyższym zestawieniu nie ujęto kartotek i inwentarzy kartkowych opracowywanych na podstawie materiałów archiwalnych przekazanych do tutejszego zasobu. 

Zasób archiwalny Oddziału IPN w Lublinie

1. Cywilne organy bezpieczeństwa państwa

Wszystkie akta Wojewódzkich Urzędów Spraw Wewnętrznych są zespołami złożonymi, zawierającymi również materiały wytworzone przez jednostki funkcjonujące od 1944 r. do chwili utworzenia WUSW w 1983 r.: akta WUSW w Białej Podlaskiej, WUSW w Chełmie, WUSW w Lublinie, WUSW w Siedlcach, WUSW w Tarnobrzegu, WUSW w Zamościu.

W ramach tych materiałów znajdują się akta:

* operacyjne – teczki osobowych źródeł informacji, teczki spraw obiektowo-zagadnieniowych, akta rozpracowań operacyjnych, akta kontrolno-śledcze,
* administracyjne – zarządzenia, wytyczne, plany pracy, sprawozdania, instrukcje, protokoły z kontroli, rozkazy personalne, korespondencja,
* osobowe - teczki personalne pracowników i funkcjonariuszy organów bezpieczeństwa,
* paszportowe – teczki akt paszportowych, książeczki paszportowe, rejestry wydanych paszportów
* obronne - dokumentacja spraw mobilizacyjnych, plany i założenia dotyczące spraw obronnych, dokumenty operacyjne dotyczące spraw obronnych, wykazy obiektów i osób przygotowane na wypadek zewnętrznego zagrożenia państwa.

2. Cywilne organy wymiaru sprawiedliwości

Akta wytworzone m.in. przez Prokuratury Wojewódzkie w Lublinie i Siedlcach, Prokuraturę Rejonową w Hrubieszowie, Sąd Wojewódzki w Zamościu, Lublinie, Sądy Rejonowe w Biłgoraju, Chełmie, Krasnymstawie, Lublinie, Siedlcach, Tomaszowie Lubelskim, Włodawie oraz Specjalny Sąd Karny w Lublinie. W ramach tych materiałów znajdują się akta spraw karnych oraz materiały administracyjne wytworzone w toku pracy organów wymiaru sprawiedliwości.

3. Wojskowe organy wymiaru sprawiedliwości

Akta wytworzone przez Wojskowy Sąd Rejonowy w Lublinie, Sądy Wojskowe Polskich Kolei Państwowych, Wojskowe Prokuratury Rejonową w Lublinie i Wojskową Prokuraturę Okręgową w Lublinie, oraz Wojskowe Sądy Garnizonowe. Są to akta spraw karnych oraz materiały administracyjne wytworzone w toku pracy wojskowych organów wymiaru sprawiedliwości.

4. Więziennictwo

Akta wytworzone przez areszty śledcze, zakłady karne oraz więzienia.
W ramach tych materiałów znajdują się akta penitencjarne oraz administracyjne.

5. Inne organy administracji publicznej, urzędy i instytucje.

Akta wytworzone przez Okręgową Komisję Badania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Lublinie, Wojewódzkie Wydziały ds. Wyznań w Lublinie i Chełmie oraz Gabinet Wojewody Urzędu Wojewódzkiego w Lublinie. W ramach tych materiałów znajdują się materiały administracyjne, między innymi: komunikaty, uchwały, zarządzenia, rejestry, teczko osób duchownych, teczki parafii, zakonów i związków wyznaniowych.

6. Organizacje społeczno-polityczne

Akta wytworzone przez Patriotyczny Ruch Odrodzenia Narodowego w Lublinie, Komisje Zakładowe NSZZ „Solidarność” Regionu Środkowo-Wschodniego, Stowarzyszenie Dzieci Ofiar Wojny Ziemi Zamojskiej. Są to przede wszystkim materiały administracyjne.

7. Zbiory, dary i kolekcje

Akta wytworzone zarówno przez organy administracji państwowej, jak i osoby prywatne. W ramach tych materiałów znajdują się wspomnienia, dokumentacja fotograficzna, filmy mapy, wydawnictwa podziemne. Wśród nich znajdują się niezwykle cenne materiały pozyskane w ramach projektu Archiwum Pełne Pamięci.