English version5 marca na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II (Atrium Collegium Norwidianum) została otwarta wystawa „Polonica emigracyjne. Ze zbiorów instytucji członkowskich Stałej Konferencji Muzeów, Archiwów i Bibliotek Polskich na Zachodzie”.
W otwarciu wziął udział prezes IPN dr Jarosław Szarek, który swoje wystąpienie rozpoczął od przypomnienia, że 80 lat temu, 5 marca 1940 r., Józef Stalin podpisał decyzję o wymordowaniu tysięcy Polaków przetrzymywanych w sowieckich obozach i więzieniach, co doprowadziło do zbrodni katyńskiej. Podkreślił ogromną rolę emigracji w zachowaniu polskiego dorobku i zbieraniu eksponatów dotyczących polskiej historii. Szef IPN odniósł się również do ważnej roli polskich ośrodków emigracyjnych, którą spełniały w czasie, gdy Polska pozostawała pod wpływem Związku Sowieckiego. – Na emigracji powstawały wielkie dzieła kultury, które mogły nas wyrażać w tym momencie, gdy tego w kraju nie mogliśmy robić – mówił dr Szarek.
Podkreślił również to, jak ważne eksponaty znajdują się pod opieką polskich instytucji, funkcjonujących za granicą. – To są rzeczy bezcenne, które często są ilustracją podręczników historii, a mało kto uzmysławia sobie, że oryginały są daleko poza granicami Polski – tłumaczył prezes IPN. Dodał także, że sama wystawa jest hołdem dla tego, co zrobiły polskie ośrodki emigracyjne.
Głos zabrał również Paweł Zielony z Archiwum IPN. Powiedział, że ze względu na ograniczone możliwości nie można było zaprezentować wszystkich eksponatów zebranych przez 25 polskich instytucji emigracyjnych. Każda z nich musiała wybrać pojedyncze egzemplarze, co ze względu na bogate zbiory stanowiło nie lada wyzwanie.
Wypowiedzi udzielili także rektor KUL ks. prof. Antoni Dębiński oraz Marek Skulimowski, prezes Fundacji Kościuszkowskiej.
Wystawa prezentowana będzie do 27 marca 2020.
Przedstawione na planszach wystawy eksponaty pochodzą ze zbiorów instytucji szczególnie ważnych dla narodu polskiego. Ośrodki te, ulokowane w 9 krajach na 4 kontynentach, są ostoją polskiej kultury, ogniskami polonijnymi podtrzymującymi tradycje i historię narodu polskiego. Organizacją zrzeszającą te instytucje jest funkcjonująca od 1979 r. Stała Konferencja Muzeów, Archiwów i Bibliotek Polskich na Zachodzie (MABPZ). Od początku była traktowana jako luźne stowarzyszenie, bez władz naczelnych i formalnej struktury. Idea jej utworzenia, jako konferencji instytucji kultury polskiej na Zachodzie, pojawiła się już w 1977 r. w Rapperswilu podczas spotkania przedstawicieli Muzeum Polskiego w Rapperswilu, Polskiego Towarzystwa Historycznego, Biblioteki Polskiej w Paryżu oraz Instytutu Polskiego i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie. Z czasem do europejskich członków Stałej Konferencji zaczęły dołączać instytucje ze Stanów Zjednoczonych, Kanady, Australii i Argentyny. Obecnie organizacja liczy 25 instytucji.
Główną płaszczyzną działalności MABPZ jest przygotowywanie corocznych sesji odbywających się w dwóch częściach – sprawozdawczej, będącej forum wymiany doświadczeń pomiędzy zrzeszonymi instytucjami, i naukowej, podczas której prezentowane są zbiory i działalność członków MABPZ. Pierwsza sesja odbyła się w 1979 r. w szwajcarskim Rapperswilu.