Nawigacja

Nowy portal popularnonaukowy

więcej

Aktualności

Spot IPN Lublin na Dzień Flagi i Dzień Polonii i Polaków za Granicą

Spot Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Lublinie to adaptacja znanego wiersza Władysława Bełzy Katechizm polskiego dziecka („Kto ty jesteś? – Polak mały”). Do jego powstania zostało zaangażowanych wiele osób i instytucji. Występują w nim kombatanci, ppłk. Marian Pawełczak ps. „Morwa” (żołnierz z oddziału mjr. Hieronima Dekutowskiego ps. „Zapora”), por. Marianna Krasnodębska (Sprawiedliwa Wśród Narodów Świata), mieszkańcy Lublina, dzieci i młodzież z lubelskich szkół, żołnierze Wojsk Obrony Terytorialnej, a także Krzysztof Cugowski – legenda polskiej sceny muzycznej.

Wszystkich ich połączył jeden cel: chęć uczczenia Dnia Flagi Rzeczypospolitej Polskiej oraz Dnia Polonii i Polaków za Granicą. Mamy nadzieję, że każdy, kto przypomni sobie ten patriotyczny wierszyk, którego wielu z nas uczyło się w najmłodszych latach, ciepło pomyśli o Polsce, o swojej Ojczyźnie. 

 

 


Autorzy: Oddziałowe Biuro Edukacji Narodowej IPN w Lublinie
Muzyka: Tomasz Gierygowski
Narrator: Bogusław Bek

 
***
 
Katechizm polskiego dziecka rozpoczynający się słowami „Kto ty jesteś? – Polak mały” jest jednym z patriotycznych wierszy stworzonych przez Władysława Bełzę

(1847-1913) na przełomie XIX i XX wieku. Autor przez dziesięciolecia prowadził bardzo aktywną działalność kulturalną, zawsze przepełnioną pierwiastkiem patriotycznym i dydaktycznym. Edukował dzieci i młodzież pisząc artykuły do tygodników (wówczas głównego forum życia kulturalnego i wymiany informacji na ziemiach polskich), był współzałożycielem pisma Promyk, a później Wydawnictwa Macierzy Polskiej. Przez wiele lat pracował w Zakładzie Narodowym im. Ossolińskich we Lwowie, z którym to miastem związał większą część swojego życia. Jego sztandarowy utwór powstał w 1900 roku i został wydany wraz z innymi wierszami w tomiku o tym samym tytule Katechizm polskiego dziecka.

Prosta, rymowana forma wierszyka, przypominająca dziecięcą wyliczankę sprawiła, że przetrwał on próbę czasu i jest nadal powszechnie znany i lubiany przez polskie dzieci. Utwór został skonstruowany przez Władysława Bełzę w formie krótkich pytań i odpowiedzi dotyczących tożsamości młodego Polaka. Ten dialog ze świadomym swojego pochodzenia i powinności dzieckiem kształtował wiele pokoleń młodych Polaków, którzy zarówno na początku XX wieku, po klęsce wrześniowej jak i w następnych dziesięcioleciach musieli czynnie dbać o zachowanie polskości. W 1951 roku utwór został objęty cenzurą i usunięty z półek bibliotek. 
do góry