Instytut Pamięci Narodowej w Lublinie

Podczas tegorocznej Europejskiej Nocy Muzeów, która odbędzie się 16 maja 2015, można obejrzeć wystawy Instytutu Pamięci Narodowej.

W Muzeum Lubelskim na Zamku zostanie zaprezentowana wystawa „Sonderlaboratorium SS. Zamojszczyzna »pierwszy obszar osiedleńczy w Generalnym Gubernatorstwie«”.

W listopadzie 2012 r. przypadła 70. rocznica rozpoczęcia niemieckiej akcji wysiedleńczo-osadniczej na Zamojszczyźnie. Wydarzenia, które do dnia dzisiejszego dla mieszkańców Zamościa i regionu jest jednym z najtragiczniejszych wspomnień II wojny światowej. Trudno tu znaleźć miejscowość, która w mniejszym lub większym stopniu nie została boleśnie doświadczona ówczesnymi wydarzeniami.

Powszechnie rozpoznawalnym symbolem wysiedlanej Zamojszczyzny są „Dzieci Zamojszczyzny”, które tak jak jej dorośli mieszkańcy dostały się w tryby bezwzględnej niemieckiej machiny wysiedleńczej. Choć ludność tego regionu doświadczyła okrucieństw wojny od pierwszych dni jej trwania, to w pamięci mieszkańców Zamojszczyzny moment rozpoczęcia wysiedleń był początkiem szczególnie traumatycznych doświadczeń.

Wystawa „Sonderlaboratorium SS. Zamojszczyzna »pierwszy obszar osiedleńczy w Generalnym Gubernatorstwie«” przygotowana została z myślą o przypomnieniu tematu. Mamy nadzieję, że stanie się ona głosem w dyskusji nad problemem opracowywania i wdrażania w życie nazistowskich planów budowania w Europie „nowego ładu etnicznego”. Jej zadaniem jest ukazanie szczególnego charakteru wydarzeń na Zamojszczyźnie oraz umiejscowienie ich w szerszym kontekście. Opowiada nie tylko o przygotowaniu, przebiegu, charakterze Aktion Zamosc, ale i o nieplanowanych przez okupanta zjawiskach, które akcja wywołała: organizowaniu pomocy dla wysiedlanej ludności Zamojszczyzny, podjęciu cywilnego i zbrojnego oporu w obronie Zamojszczyzny przez struktury Polskiego Państwa Podziemnego, jak też o powojennych próbach osądzenia zbrodni niemieckich na Zamojszczyźnie, podjętych przez międzynarodowe i polskie sądownictwo. Integralną częścią tego obrazu jest los niemieckich osadników, sprowadzonych na Zamojszczyznę w ramach budowania „bastionu niemieckości”.

Wystawa zawiera materiały ikonograficzne, pozyskane podczas szerokiej kwerendy w archiwach i muzeach oraz od osób prywatnych. Wykorzystane zostały również źródła normatywne, w tym faksymile dokumentów, a także relacje osób, które były uczestnikami lub świadkami opisywanych wydarzeń. Mamy nadzieję, że przyczyni się ona do upowszechnienia i utrwalenia wiedzy o wysiedleniach Zamojszczyzny i upamiętnienia losów tych, których one dotknęły.

Wystawa potrwa do 16 czerwca.

W Muzeum Zamojskim „Arsenał” (ul. Ormiańska 30, Zamość) można obejrzeć wystawę „Polska Walcząca”

Wystawa prezentuje fenomen powstania i działania Polskiego Państwa Podziemnego. Kolejne plansze opowiadają o początku konspiracji we wrześniu 1939 r., formach walki przeciwko okupantowi zarówno niemieckiemu, jak i sowieckiemu, powstaniu i działalności władz Rzeczypospolitej na uchodźstwie, działalności podziemnego sądownictwa i edukacji, przebiegu Akcji „Burza”, wybuchu Powstania Warszawskiego. Na wystawie znajdują się także informacje o Żołnierzach Wyklętych, którzy kontynuowali walkę o niepodległą Polskę po 1944 roku. Ekspozycję uzupełniają zdjęcia z prac poszukiwawczych prowadzonych przez Instytut Pamięci Narodowej w kwaterze „Ł” cmentarza na Powązkach, gdzie w ostatnich latach odnajdywane i identyfikowane są szczątki bohaterów Polski Walczącej, rozstrzelanych w komunistycznych więzieniach.

Wystawę można oglądać do końca czerwca

Serdecznie zapraszamy!