Nawigacja

Oddziałowa Komisja w Lublinie (stan na luty 2018 r.)

Śledztwa zakończone wydaniem postanowienia o umorzeniu

Zbrodnie komunistyczne.

1. Śledztwo w sprawie zbrodni komunistycznej, stanowiącej zbrodnię przeciwko ludzkości, polegającej na pozbawieniu życia w dniu 11 lipca 1952 r., w miejscowości Kochanów, województwa mazowieckiego, Antoniego L., poprzez oddanie strzałów          z broni palnej przez funkcjonariuszy Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Radomiu. ( S 29.2016.Zk )

Postępowanie zostało wszczęte na podstawie pisemnego zawiadomienia o popełnionym przestępstwie złożonego przez Wiktora W., w którym stwierdził on, iż w dacie bliżej nieustalonej w lipcu 1952 r., w miejscowości Kochanów, został pozbawiony życia przez funkcjonariuszy państwa komunistycznego, jego bliski kuzyn Antoni L. Miał on zostać zastrzelony nocą w progu swojego domu, a strzały były oddane bez żadnego ostrzeżenia. Zdarzenie to było następstwem przeprowadzenia przez organy bezpieczeństwa akcji mającej na celu poszukiwanie i zatrzymanie ukrywającego się Wiktora W., który prowadził działalność antykomunistyczną.

W toku dalszych prowadzonych w śledztwie czynności procesowych stwierdzono, iż nad ranem w dniu 11 lipca 1952 r. jednocześnie w kilkunastu miejscach, we wsiach ówczesnego powiatu radomskiego, funkcjonariusze Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego     w Radomiu wraz z żołnierzami KBW przeprowadzili akcję mającą na celu zatrzymanie poszukiwanych osób. Jedna z tych grup udała się do miejscowości Kochanów na posesję Ewy L. Relacje co do przebiegu tej akcji były odmienne. Józef L. zeznał, iż nad ranem w dniu 11 lipca 1952 r., gdy spali w stodole, obudziło ich szczekanie psa. Wówczas Antoni L. wyszedł na zewnątrz i został zastrzelony seriami z karabinu maszynowego. Nie usłyszał, aby ktoś wcześniej wzywał, aby jego brat zatrzymał się. Natomiast z dokumentów archiwalnych,         w tym postanowienia Wojskowej Prokuratury Rejonowej w Kielcach z dnia 26 sierpnia 1952 r. o umorzeniu śledztwa oraz notatki z dnia 17 sierpnia 1953 r. Szefa Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Radomiu wynikało, iż Antoni L. został zastrzelony, gdyż biegł w stronę strzelca i nie zatrzymał się pomimo tego, iż żołnierz kazał mu to uczynić.

Materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie nie pozwolił na wskazanie odpowiedzialności konkretnych żyjących osób, co spowodowało konieczność zakończenia śledztwa w dniu 08 maja 2017 r.

 

2. Śledztwo w sprawie zbrodni komunistycznej, stanowiącej zbrodnię przeciwko ludzkości, polegającej na fizycznym i psychicznym znęcaniu się nad pozostającym w stosunku zależności, zatrzymanym Stanisławem T. przez funkcjonariuszy państwa komunistycznego w Powiatowym Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w Grójcu, którzy w trakcie śledztwa stosowali wobec niego niedozwolone metody śledcze. ( S 66.2016.Zk )

 

Podstawą prawną do wszczęcia postępowania przygotowawczego były czynności w przedmiocie badania wyroków Sądów Wojewódzkich w sprawach o stwierdzenie nieważności orzeczeń sądowych na podstawie ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu        za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Z analizy akt sprawy byłego Wojskowego Sądu Rejonowego w Warszawie i zawartej w niej relacji procesowej Stanisława T. wynikało, że w związku z jego działalnością niepodległościową w organizacji o nazwie „Ochrona Konspiracyjna Polskiego Stronnictwa Ludowego”, został w dniu 15 lipca 1949 r. zatrzymany we wsi Kozietuły, gmina Błędów, a następnie pozbawiony wolności. W prowadzonym śledztwie funkcjonariusze Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Grójcu, znęcali się nad nim fizycznie, był uderzany po całym ciele. Pokrzywdzony przyznał się do działalności w nielegalnej organizacji i na te okoliczności złożył obszerne wyjaśnienia. Jeszcze tego samego dnia został przewieziony do Więzienia III w Warszawie, gdzie kontynuowano śledztwo. Podczas postępowania prowadzonego przez funkcjonariuszy Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Warszawie nie był już bity i nie znęcano się nad nim w żaden inny sposób.

Materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie nie pozwolił na wskazanie odpowiedzialności konkretnych żyjących osób, co spowodowało konieczność zakończenia śledztwa w dniu 09 maja 2017 r.

 

3. Śledztwo w sprawie zbrodni komunistycznej, stanowiącej zbrodnię przeciwko ludzkości, polegającej na zatrzymaniu w dniu 28 lutego 1946 r. w miejscowości Ptaszki, województwa mazowieckiego, przez funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Milicji Obywatelskiej w Siedlcach, mieszkańców tej wsi podejrzanych o współpracę  z oddziałami partyzanckimi, wśród których znaleźli się m. in. Stanisław L., wobec którego stosowano niedozwolone metody śledcze, a następnie przeprowadzeniu akcji odwetowej w dniu 12 marca 1946 r. we wsi Ptaszki, podczas której zostały podpalone gospodarstwa należące do Jana K., Czesława Z. i Jana W. ( S 26.2016.Zk )

Materiał dowodowy został wyłączony z innego śledztwa prowadzonego w Oddziałowej Komisji w Lublinie w sprawie zbrodni komunistycznych, stanowiących również zbrodnie przeciwko ludzkości, polegających na zabójstwach i innych aktach terroru wobec członków PSL, dokonanych w okresie 1945 – 1946, na terenie województwa lubelskiego i części województwa mazowieckiego, obejmującym dawne województwo siedleckie.

Z treści wyłączonych materiałów, zawierających dokumenty archiwalne i protokoły przesłuchania świadków wynikało, że w okresie pomiędzy 18 lutego, a 12 marca 1946 r. w miejscowości Ptaszki w powiecie siedleckim, funkcjonariusze Komendy Powiatowej Milicji Obywatelskiej w Siedlcach bezprawnie zatrzymali i pobili mieszkańców wsi: Aleksandrę K., Stanisława L., Zygmunta K., Jana K. i Stanisława Ch. Następnie spalili zabudowania mieszkalne i gospodarcze należące do Jana K., Czesława Z. i Jana W.

Pomimo, iż zdarzenie to było przedmiotem interpelacji poselskiej posłów PSL, materiał dowodowy zebrany w sprawie o sygn. S 106.2001.Zk, nie dostarczył jakichkolwiek dowodów lub poszlak wskazujących na związek pokrzywdzonych z PSL. Żaden z uzyskanych dokumentów nie potwierdził, aby motywem działania sprawców miało być stosowanie represji z powodu domniemanej przynależności którejkolwiek z ofiar do tej partii.

Fakt fizycznego i psychicznego znęcania się nad  Stanisławem L., podczas pobytu w budynku Komendy Powiatowej MO w Siedlcach przez komendanta Mikołaja M., został potwierdzony zebranymi w sprawie dowodami, przede wszystkim  zaś relacją samego pokrzywdzonego, który podczas przesłuchania wskazał Mikołaja M. jako swojego oprawcę. Mimo wyczerpania inicjatywy dowodowej nie zdołano natomiast ustalić innych funkcjonariuszy, którzy brali udział w zatrzymaniu i pobiciu pokrzywdzonego.

Materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie pozwolił na wykazanie odpowiedzialności za popełnienie przestępstwa konkretnemu funkcjonariuszowi państwa komunistycznego, a mianowicie funkcjonariuszowi Komendy Powiatowej Milicji Obywatelskiej w Siedlcach – Mikołajowi M. Jednak jak ustalono funkcjonariusz ten już nie żyje, więc koniecznym stało się zakończenie śledztwa w dniu 26 maja 2017 r. wobec stwierdzenia śmierci ustalonego sprawcy i niewykrycia pozostałych sprawców czynów.

 

4. Śledztwo w sprawie zbrodni komunistycznej, stanowiącej zbrodnię przeciwko ludzkości, polegającej na fizycznym i psychicznym znęcaniu się nad pozostającym w stosunku zależności, zatrzymanym Edwardem K. przez funkcjonariuszy państwa komunistycznego, którzy w trakcie śledztwa stosowali wobec niego niedozwolone metody śledcze. ( S 59.2016.Zk )

Podstawą prawną do wszczęcia postępowania przygotowawczego były czynności w przedmiocie badania wyroków Sądów Wojewódzkich w sprawach o stwierdzenie nieważności orzeczeń sądowych na podstawie ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Z analizy wniosku, złożonego przez żonę pokrzywdzonego – Zofię K. wynikało, że przeciwko Edwardowi K. prowadzone było postępowanie karne, zakończone wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Lublinie z dnia 14 lipca 1954 r., zaś w trakcie prowadzonego wcześniej śledztwa pokrzywdzony był torturowany przez funkcjonariuszy państwa komunistycznego. Edward K. zmarł w 1978 r. W toku dalszych czynności podjętych w śledztwie przeprowadzono oględziny akt postępowania prowadzonego przeciwko Edwardowi K. Zabezpieczono dokumenty o charakterze procesowym, a wśród nich ujawniono m. in. składane przed Wojskowym Sądem Rejonowym w Lublinie wyjaśnienia Jana K. o tym, że jego „zeznania” ze śledztwa zostały złożone „pod przymusem”. Następnie zwrócono się do Oddziałowego Archiwum IPN w Lublinie o przeprowadzenie kompleksowej kwerendy na temat przedmiotowego zdarzenia oraz ustalenie pełnych danych personalnych i udostępnienie akt osobowych funkcjonariuszy, których nazwiska ujawniono w aktach sprawy przeciwko Janowi K. Nadto przesłuchano osoby reprezentujące prawa pokrzywdzonego Edwarda K.

Materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie nie pozwolił na wskazanie odpowiedzialności konkretnych żyjących osób, co spowodowało konieczność zakończenia śledztwa w dniu 27 lipca 2017 r.

 

 

5. Śledztwo w sprawie zbrodni komunistycznej stanowiącej zbrodnię przeciwko ludzkości, popełnionej przez funkcjonariuszy państwa komunistycznego z Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Mławie, którzy znęcali się fizycznie i psychicznie nad pozbawioną wolności Krystyną F., w czasie prowadzonego przeciwko niej śledztwa przez okres około tygodnia, prawdopodobnie w lipcu 1948 r. oraz przez okres około tygodnia w maju 1949 r. ( S 93.2016.Zk )

Postępowanie zostało wszczęte na podstawie materiałów wyłączonych z innego śledztwa prowadzonego w Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Lublinie w sprawie zbrodni komunistycznych będących zarazem zbrodniami przeciwko ludzkości, polegających na dokonywaniu zabójstw, bezprawnych pozbawień wolności oraz stosowaniu niedozwolonych metod śledczych wobec szeregu osób pokrzywdzonych w okresie od 1945, do 1949 r., przez funkcjonariuszy Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Mławie.

Na podstawie wyłączonych materiałów ustalono, iż funkcjonariusze działając w celu uzyskania wyjaśnień o określonej treści od zatrzymanej Krystyny F., znęcali się nad nią fizycznie i psychicznie, wielokrotnie przesłuchiwali ją. Podczas tych czynności kierowali pod jej adresem groźby karalne, ciągnąc za włosy, zmuszając do wykonywania tzw. ”pompek” oraz oślepiając światłem żarówki. Zaznaczyć należy, iż czyn ten stanowił represje ówczesnej władzy wobec osób prezentujących postawę sprzyjającą działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego i jednocześnie stanowił poważne prześladowanie z powodu głoszonych poglądów politycznych.

W toku niniejszego śledztwa przesłuchano w charakterze świadka synów Krystyny F.– Antoniego, Jerzego i Kazimierza W. na - okoliczności zatrzymania matki przez funkcjonariuszy Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Mławie. Nadto wystąpiono z wnioskiem do Archiwum IPN o odnalezienie i udostępnienie akt personalnych funkcjonariuszy Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Mławie, wykonujących czynności w tamtejszym Urzędzie w latach 1949-1951, których personalia figurują w materiałach archiwalnych.

Materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie nie pozwolił na wskazanie odpowiedzialności konkretnych żyjących osób, co spowodowało konieczność zakończenia śledztwa w dniu 27 lipca 2017 r.

 

 

6. Śledztwo w sprawie zbrodni komunistycznej, stanowiącej zbrodnię przeciwko ludzkości, popełnionej przez funkcjonariuszy państwa komunistycznego z Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Mławie, polegającej na zabójstwie Michała G., do którego doszło w dniu 02 sierpnia lub 02 września 1946 r., we wsi Załęże, województwa mazowieckiego. ( S 69.2016.Zk )

Postępowanie zostało wszczęte na podstawie materiałów wyłączonych z innego śledztwa prowadzonego w Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Lublinie w sprawie zbrodni komunistycznych będących zarazem zbrodniami przeciwko ludzkości, polegających na dokonywaniu zabójstw, bezprawnych pozbawień wolności oraz stosowaniu niedozwolonych metod śledczych wobec szeregu osób pokrzywdzonych w okresie od 1945 r. do 1949 r., przez funkcjonariuszy Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Mławie.

Na podstawie wyłączonych materiałów zawierających m. in. dokumenty archiwalne oraz korespondencję Konrada Z. – członka rodziny pokrzywdzonego ustalono, iż Michał G. był członkiem Armii Krajowej, a następnie Zrzeszenia WiN. Został zatrzymany przez funkcjonariuszy z Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Mławie podczas akcji podjętej w dniu 02 sierpnia we wsi Załęże.

W toku prowadzonego śledztwa skierowano do Archiwum IPN w Warszawie wniosek o przeprowadzenie kwerendy dotyczącej osoby Michała G. ps. „Jastrząb” oraz akcji przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Mławie, w wyniku której Michał G. zginął. Odebrano relację procesową od siostry zamordowanego – Natalii K. oraz żony zawiadamiającego Konrada Z. – Ireny Z.

Materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie nie pozwolił na wskazanie odpowiedzialności konkretnych żyjących osób, co spowodowało konieczność zakończenia śledztwa w dniu 05 sierpnia 2017 r.

 

 

7. Śledztwo w sprawie zbrodni komunistycznej, stanowiącej zbrodnię przeciwko ludzkości, popełnionej w okresie od 23 listopada 1944 r. do dnia bliżej nieustalonego połowy grudnia 1944 r., w Kocku i miejscowości Szczygły, województwa lubelskiego, nad zatrzymanym członkiem Armii Krajowej Władysławem K., przez funkcjonariuszy NKWD poprzez uderzanie go po całym ciele, w tym pistoletem, kijami i drutem oraz grożeniu wbijaniem szpilek pod paznokcie, co stanowiło represje w związku                      z prowadzoną działalnością niepodległościową. ( S. 4.2017.Zk)

 

Postępowanie w sprawie zostało wszczęte wskutek zawiadomienia złożonego przez Zofię K., – żonę zmarłego Władysława K. Dołączyła ona do akt szereg dokumentów, w tym spisane osobiście przez jej męża relacje dotyczące jego działalności niepodległościowej oraz zatrzymania go i więzienia przez funkcjonariuszy NKWD i Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Łukowie. Uzyskano także z akt innego śledztwa protokół przesłuchania świadka Władysława K. dotyczący głównie jego internowania na terenie ZSRR.

Z powyższych materiałów wynikało, iż  Władysław K., ps. Kłos – członek Armii Krajowej    w Kocku został, w dniu 21 listopada 1944 r., w Kocku zatrzymany przez funkcjonariuszy NKWD oraz znanego mu osobiście b. członka Armii Krajowej Michała O. Podczas zatrzymania Władysław K., został dotkliwie pobity, a w pobiciu brał udział także Michał O., który według pokrzywdzonego miał być także funkcjonariuszem państwa komunistycznego.  Następnie Władysława K., był więziony przez NKWD, a funkcjonariusze sowieccy torturowali go uderzając go po całym ciele, w tym pistoletem, kijami i drutem oraz grozili wbijaniem szpilek pod paznokcie. Po kilku tygodniach więzienia przez NKWD, około połowy grudnia 1944 r. został on przetransportowany do aresztu Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Łukowie, ale w dalszym ciągu był wydawany na przesłuchania NKWD. Od tego czasu jednakże nie znęcano się nad nim.

Władysław K. podał także, iż stanął w charakterze oskarżonego przed Sądem II Armii Wojska Polskiego, urzędującym wówczas w Kąkolewnicy koło Radzynia Podlaskiego. Z uwagi na opór pokrzywdzonego i jego nieprzejednana postawę – nie został skazany. Władysław K., wskazał, iż w Łukowie był przesłuchiwany przez funkcjonariusza o nazwisku F., a strażnikiem w miejscowym areszcie miał być Mieczysław P. Ostatecznie Władysław K., został w dniu 21 stycznia 1945 r., z Lublina wywieziony na Syberię, gdzie był internowany. Michał O., który miał brać udział w pierwszym pobiciu pokrzywdzonego już zmarł.

Materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie nie pozwolił na wskazanie odpowiedzialności konkretnych żyjących osób, co spowodowało konieczność zakończenia śledztwa w dniu 26 września 2017 r.

 

 

8. Śledztwo w sprawie zbrodni komunistycznych, stanowiących zbrodnię przeciwko ludzkości, polegających na fizycznym znęcaniu się w okresie od 23 lipca 1946 r. do dnia 17 września 1946 r., w Hrubieszowie, województwa lubelskiego, nad pozbawionym wolności, byłym członkiem organizacji „Wolność i Niezawisłość” Bolesławem Ś.,  poprzez rażenie prądem elektrycznym powodując u niego utratę przytomności. ( S. 30.2017.Zk )

Podstawą prawną do wszczęcia postępowania przygotowawczego były czynności w przedmiocie badania wyroków Sądów Wojewódzkich w sprawach o stwierdzenie nieważności orzeczeń na podstawie ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznanie za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Z analizy akt sprawy wynikało, że Bolesław Ś. został zatrzymany w dniu 23 lipca 1946 r. i tego samego dnia przesłuchany w charakterze podejrzanego przez Władysława G. W dniu 24 lipca 1946 r. Wincenty Z. wszczął przeciwko niemu śledztwo, a w dniu 26 lipca 1946 r. przesłuchał go funkcjonariusz  Michał G. W dniu 01 września 1946r. Prokurator Wojskowy Rejonu Lubelskiego zastosował wobec Bolesława Ś. tymczasowe aresztowanie i zarządził osadzenie w więzieniu na Zamku  w Lublinie. W dniu 16 września 1946 r. Wincenty Z. sporządził postanowienie o pociągnięciu Bolesława Ś. do odpowiedzialności karnej i Władysław G. przesłuchał go w charakterze oskarżonego. Śledztwo zostało zamknięte w dniu 16 września 1946 r. i Bolesław Ś. w dniu 20 września 1946 r. został oskarżony o nielegalne przechowywanie broni wraz z amunicją oraz o to, że „nie czynił zadość powołaniu do służby wojskowej”. W dniu 28 lutego 1947 r. Wojskowy Sąd Rejonowy w Lublinie umorzył postępowanie karne przeciwko Bolesławowi Ś., na mocy ustawy z dnia 22 lutego 1947 r. o amnestii. Pokrzywdzony wyszedł na wolność w dniu 04 marca 1947 r.

W toku prowadzonego śledztwa poddano oględzinom materiały w postaci akt sprawy karnej Wojskowego Sądu Rejonowego w Lublinie przeciwko Bolesławowi Ś., akt sprawy Sądu Wojewódzkiego w Lublinie z wniosku Bolesława Ś. w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia Wojskowego Sądu Rejonowego w Lublinie z dnia 28 lutego 1947 r. oraz akt sprawy Sądu Okręgowego w Lublinie o sygn. IV. Ko 269/99 z wniosku Bolesława Ś. w przedmiocie wznowienia postępowania o stwierdzenie nieważności postanowienia Wojskowego Sądu Rejonowego w Lublinie z dnia 28 lutego 1947 r. o zastosowaniu ustawy o amnestii z 1947 r.

Z Oddziałowego Archiwum IPN w Lublinie uzyskano wyniki sprawdzeń dotyczących Bolesław Ś., w tym informacje o jego osadzeniu z Księgi głównej więźniów wojskowych 1946 - 1947 Więzienia na Zamku w Lublinie, dokumentację z Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych dotyczącą pokrzywdzonego.

Materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie nie pozwolił na wskazanie odpowiedzialności konkretnych żyjących osób, co spowodowało konieczność zakończenia śledztwa w dniu 10 listopada 2017 r.

 

 

9. Śledztwo w sprawie zbrodni komunistycznej, stanowiącej zbrodnię przeciwko ludzkości, popełnionej przez funkcjonariuszy państwa komunistycznego z Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Mławie, wobec zatrzymanego Jana Z. poprzez fizyczne i psychiczne znęcanie się nad pokrzywdzonym, w czasie prowadzonego przeciwko niemu śledztwa, w okresie trzech miesięcy w 1946 r. ( S 75.2016.Zk )

Postępowanie zostało wszczęte na podstawie materiałów wyłączonych z innego śledztwa prowadzonego w Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Lublinie w sprawie zbrodni komunistycznych będących zarazem zbrodniami przeciwko ludzkości, polegających na dokonywaniu zabójstw, bezprawnych pozbawień wolności oraz stosowaniu niedozwolonych metod śledczych wobec szeregu osób pokrzywdzonych w okresie od 1945 do 1949 r. przez funkcjonariuszy Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Mławie.

Podstawą do wszczęcia śledztwa były materiały w postaci m.in. protokołu przesłuchania świadka Jana Z. oraz dokumentów archiwalnych wskazujących na fakty fizycznego                   i psychicznego znęcania się nad pokrzywdzonym przez funkcjonariuszy Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Mławie. Do zdarzenia miało dojść w okresie około trzech miesięcy w 1946r. Jan Z., zeznał, iż został zatrzymany w szpitalu przez funkcjonariuszy Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Mławie, 2 - 3 dni po tym jak przeszedł operację po postrzale. Następnie został osadzony w areszcie, a po kolejnych 3 miesiącach przewieziono go do więzienia w Działdowie. Przyczyną tych represji był fakt przynależności do organizacji antykomunistycznej.

W toku przedmiotowego śledztwa funkcjonariusze policji przesłuchali osoby najbliższe dla pokrzywdzonego Jana Z.: córkę – Kazimierę R. oraz braci – Leszka, Stefana, Tadeusza Z.

Materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie nie pozwolił na wskazanie odpowiedzialności konkretnych żyjących osób, co spowodowało konieczność zakończenia śledztwa w dniu 19 października 2017 r.

 

10. Śledztwo w sprawie zbrodni komunistycznej stanowiącej zbrodnię przeciwko ludzkości, popełnionej przez funkcjonariuszy państwa komunistycznego z Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Lubartowie, którzy w dniu 20 stycznia 1946 r.     w Kolonii Kolechowice województwa lubelskiego, stosowali wobec Czesława S., przemoc polegającą na biciu wymienionego, przy czym czyn ten stanowił poważne prześladowanie z powodu podejrzeń o współpracę z organizacją niepodległościową          z uwagi na fakt przechowywania broni. ( S 83.2016.Zk )

 

Podstawą prawną do wszczęcia postępowania przygotowawczego były czynności w przedmiocie badania wyroków Sądów Wojewódzkich w sprawach o stwierdzenie nieważności orzeczeń na podstawie ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznanie za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. W trakcie tych działań ujawniono okoliczności wskazujące na możliwość popełnienia przez funkcjonariuszy z Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Lubartowie przestępstwa polegającego na zastosowaniu wobec Czesława S., przemocy fizycznej w postaci bicia w celu uzyskania określonych informacji, dotyczących miejsca przechowywania broni.

W toku przedmiotowego śledztwa przesłuchano w charakterze świadka córkę pokrzywdzonego – Jadwigę B., zwrócono się o nadesłanie materiałów archiwalnych na potrzeby postępowania przygotowawczego.

Materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie nie pozwolił na wskazanie odpowiedzialności konkretnych żyjących osób, co spowodowało konieczność zakończenia śledztwa w dniu 19 października 2017 r.

 

11. Śledztwo w sprawie zbrodni komunistycznej stanowiącej zbrodnię przeciwko ludzkości, polegającej na fizycznym oraz psychicznym znęcaniu się nad Stanisławem S., pozbawionym wolności w okresie od dnia 17 lutego 1947 r. do dnia 01 czerwca 1947 r., przez funkcjonariuszy Miejskiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Radomiu, którzy w celu uzyskania żądanych wyjaśnień stosowali wobec pokrzywdzonego niedozwolone metody śledcze m. in. w postaci bicia po całym ciele. ( S 17.2017.Zk )

Podstawą prawną do wszczęcia postępowania przygotowawczego były czynności w przedmiocie badania wyroków Sądów Wojewódzkich w sprawach o stwierdzenie nieważności orzeczeń sądowych na podstawie ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. „o uznaniu     za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Z analizy akt sprawy byłej Wojskowej Prokuratury Rejonowej w Kielcach w sprawie przeciwko Stanisławowi S., wynikało, iż w toku prowadzenia w 1947 r. dochodzenia stosowano wobec pokrzywdzonego represje i niedozwolone metody śledcze. Stanisław S., był bity w celu zmuszenia do złożenia określonej treści wyjaśnień, w konsekwencji czego doznał obrażeń ciała.

Materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie nie pozwolił na wskazanie odpowiedzialności konkretnych żyjących osób, co spowodowało konieczność zakończenia śledztwa w dniu 31 października 2017 r.

 

 

12. Śledztwo w sprawie zbrodni komunistycznej, stanowiącej zbrodnię przeciwko ludzkości, polegającej na przekroczeniu uprawnień i bezprawnym pozbawieniu wolności Stanisława T. i Franciszka T., trwającym dłużej niż 7 dni, które łączyło się                      ze szczególnym udręczeniem w postaci stosowania przymusu i niedozwolonych metod śledczych, daty bliżej nieustalonej, w okresie od dnia zatrzymania w miejscowości Stara Wieś, województwa lubelskiego, w czerwcu 1947 r. ( S 21.2016.Zk )

 

Podstawą prawną do wszczęcia postępowania przygotowawczego było zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa złożone przez Władysławę T., która złożyła zeznania w sprawie pobicia jej aż do utraty przytomności przez funkcjonariuszy państwa komunistycznego. Doszło do tego prawdopodobnie w czerwcu 1947 r. w miejscowości Stara Wieś, wtedy również spalono ich gospodarstwo rolne, a także bezprawnie pozbawiono wolności jej męża Stanisława T. i jego brata Franciszka T. Nad zatrzymanymi znęcano się fizycznie  i psychicznie, w miejscowości Uhnów, przez okres pięciu tygodni od dnia zatrzymania. Kiedy najbliżsi wrócili opowiadali, że zostali zawiezieni do Uhnowa i zamknięci w jakimś budynku, gdzie przez cały czas, cztery razy dziennie byli przesłuchiwani i bici przez tych żołnierzy, którzy chcieli się dowiedzieć, gdzie ukrywają się partyzanci. Opowiadali, że przywiązywano ich do góry nogami i bito czymś twardym w stopy oraz po głowie a także głodzono. Kiedy wrócili, byli opuchnięci i posiniaczeni. Na skutek tych wydarzeń długo nie mogli się pozbierać psychicznie, fizycznie i materialnie. Świadek dodała, że zarówno mąż jak i brat nie mieli później żadnej sprawy sądowej. Stanisław T. nigdy nie mówił, kto się nad nim znęcał      w Uhnowie, prawdopodobnie nie znał tych wojskowych.

Z zawiadomienia wynika, że rodzina T. umożliwiała ukrywanie się w ich zabudowaniach członkom antykomunistycznego ruchu oporu. Najprawdopodobniej na skutek denuncjacji doszło do akcji pacyfikacyjnej komunistycznego aparatu bezpieczeństwa. Rodzina ukrywała między innymi Edwarda S. z Łykoszyna, chłopaka o pseudonimie "Burta" i partyzanta o imieniu Zbyszek.

Materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie nie pozwolił na wskazanie odpowiedzialności konkretnych żyjących osób, co spowodowało konieczność zakończenia śledztwa w dniu 22 listopada 2017 r.

 

 

13. Śledztwo w sprawie zbrodni komunistycznej, dokonanej daty bliżej nieustalonej zimą 1949 r. w Jagodnie, województwa lubelskiego, polegającej na zabójstwie Antoniego I., przy czym czyn ten stanowił prześladowanie z powodu przynależności pokrzywdzonego do organizacji niepodległościowej. ( S 95.2016.Zk )

Podstawą prawną do wszczęcia postępowania przygotowawczego były materiały nadesłane przez Naczelnika Oddziałowego Archiwum IPN w Krakowie w zakresie okoliczności zastrzelenia w czasie bliżej nieustalonym, w 1949 r., w Jagodnie, najprawdopodobniej przez funkcjonariuszy NKWD „Żołnierza Wyklętego" – Antoniego J.

W toku prowadzonego śledztwa ustalono, że w dniu 31 grudnia 1946 r. we wsi Piaseczno oddział Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego zatrzymał mieszkańca wsi Jagodno - Antoniego I., który ubrany był w płaszcz wojskowy z dystynkcjami podporucznika.

W dniu 09 stycznia 1947 r. w Ostrowie Małopolskim podprokurator Wojskowej Prokuratury Rejonowej w Lublinie wydał postanowienie o wszczęciu postępowania przeciwko Antoniemu I. Tego samego dnia wydano również postanowienie o pociągnięciu Antoniego I. do odpowiedzialności karnej i postanowienie o jego tymczasowym aresztowaniu oraz przesłuchano aresztowanego w charakterze podejrzanego. Sporządzony przeciwko Antoniemu I. akt oskarżenia również nosi datę 09 stycznia 1947 r.

W dniu 10 stycznia 1947 r. Wojskowy Sąd Rejonowy w Lublinie na sesji wyjazdowej w Jagodnie rozpatrzył sprawę Antoniego I. Z zamieszczonego protokołu wykonania kary śmierci wynikało, że dnia dniu 10 stycznia 1947 r. w Jagodnie, po 10 minutach od zakończenia sprawy, skazany Antoni I. został rozstrzelany w obecności jedynie prokuratora. W dniu 03 sierpnia 2011 r. Minister Sprawiedliwości wystąpił o unieważnienie wskazanego wyroku byłego Wojskowego Sądu Rejonowego w Lublinie. Na mocy postanowienia Sądu Okręgowego w Lublinie wyrok byłego Wojskowego Sądu Rejonowego w Lublinie wobec Antoniego I., został unieważniony.

Materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie pozwolił na wskazanie odpowiedzialności nieżyjącego już sprawcy czynu. W związku z tym w dniu 18 grudnia 2017 r. wydano postanowienie o umorzeniu śledztwa wobec stwierdzenia śmierci sprawcy tego przestępstwa.

 

14. Śledztwo w sprawie zbrodni komunistycznej będącej jednocześnie zbrodnią przeciwko ludzkości, popełnionej w okresie pomiędzy 04 maja 1954 r., a 19 lipca 1954 r. w Lublinie, polegającej na fizycznym i psychicznym znęcaniu się przez funkcjonariuszy państwa komunistycznego, w trakcie prowadzonego postępowania karnego   o sygn. Sr 80/54 nad pozbawionym wolności Zenonem C., w celu zmuszenia go do złożenia określonej treści wyjaśnień. ( S 29.2017.Zk )

 

Podstawą prawną do wszczęcia postępowania przygotowawczego były czynności w przedmiocie badania wyroków Sądów Wojewódzkich w sprawach o stwierdzenie nieważności orzeczeń sądowych na podstawie ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Z analizy akt sprawy byłego Wojskowego Sądu Rejonowego w Lublinie o sygn. Sr 80/54 w sprawie przeciwko Zenonowi C.,wynikało, że przeciwko pokrzywdzonemu prowadzone było postępowanie karne, zakończone wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Lublinie z dnia 19 lipca 1954 r. W toku prowadzonego śledztwa, Zenon C., był torturowany przez funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczęństwa, którzy w celu wymuszenia wyjaśnień na temat jego działalności konspiracyjnej m. in. przesłuchiwali go bez przerwy przez kilka dni i nocy, polewali zimną wodą, bili i kopali po całym ciele oraz grozili mu śmiercią. Ustalo nadto, iż śledztwo prowadzone było oprócz tego pokrzywdzonego, również przeciwko drugiej osobie – Henrykowi Ł. Jednocześnie stwierdzono, że czynności z udziałem Zenona C. prowadzili funkcjonariusze państwa komunistycznego: Michał S., Jan Ch., Aleksander R., Marian P., Adam B. i Stanisław W.

Materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie nie pozwolił na wskazanie odpowiedzialności konkretnych żyjących osób, co spowodowało konieczność zakończenia śledztwa w dniu 18 grudnia 2017 r.

 

15. Śledztwo w sprawie zbrodni komunistycznej, stanowiącej zbrodnię przeciwko ludzkości, polegającej na znęcaniu się fizycznym i moralnym, we Włodawie i Lublinie, nad pozbawionymi wolności Tadeuszem K., Czesławem S. i Bronisławem T. poprzez bicie ich po całym ciele przez funkcjonariuszy państwa komunistycznego  z Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego we Włodawie i Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Lublinie, w okresie od 1 lipca 1946 r. to jest dnia zatrzymania Czesława S. oraz w czasie prowadzonego postępowania przygotowawczego zakończonego wyrokiem z dnia 31 marca 1947 r. Wojskowego Sądu Rejonowego  w Lublinie. ( S 87.2015.Zk )

 

Podstawą prawną do wszczęcia postępowania przygotowawczego były czynności w przedmiocie badania wyroków Sądów Wojewódzkich w sprawach o stwierdzenie nieważności orzeczeń sądowych na podstawie ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu         za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. W toku prowadzonych badań poddano analizie akta Wojskowego Sądu Rejonowego w Lublinie o sygn. Sr 1128/46 oraz akta b. Sądu Wojewódzkiego w Lublinie IV Wydział Karny w sprawach o stwierdzenie nieważności w/w wyroku oraz o zasądzenie odszkodowań i zadośćuczynienie za krzywdy doznane na skutek wydania orzeczenia. Z analizy ujawnionych dokumentów, w szczególności z treści uzasadnienia postanowienia b. Sądu Wojewódzkiego w Lublinie z dnia 02 lipca 1997 r. o zasądzeniu na rzecz Tadeusza K. odszkodowania i zadośćuczynienia, uzasadnienia postanowienia b. Sądu Wojewódzkiego w Lublinie z dnia 20 czerwca 1994 r. o zasądzeniu na rzecz Czesława S. odszkodowania i zadośćuczynienia oraz treści zeznań złożonych w dniu 10 grudnia 1998 r. przed b. Sądem Wojewódzkim w Lublinie przez Mariannę K. wynika, że w trakcie śledztwa funkcjonariusze państwa komunistycznego stosowali wobec pokrzywdzonych Tadeusza K., Czesława S. i Bolesława T. niedozwolone metody śledcze. Wobec ustalenia, iż zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia zbrodni komunistycznej, stanowiącej jednocześnie zbrodnię przeciwko ludzkości przez funkcjonariuszy państwa komunistycznego, w związku z koniecznością dokładnego wyjaśnienia okoliczności dotyczących przedmiotowych zdarzeń, koniecznym było wszczęcie śledztwa w niniejszej sprawie.

W toku prowadzonego śledztwa zwrócono się do Oddziałowego Archiwum IPN w Lublinie    o teczki osobowe funkcjonariuszy UB Jana M., Mariana J., Wiktora S., Adolfa K., Jana H., Leonida M., Eugeniusza S., Adama T. i Konstantego L., Jana M., Mariana J., Wiktora S., Adolfa K., Jana H., Leonida M., Eugeniusza S., Adama T. i Konstantego L.

W toku dalszych czynności w charakterze świadka przesłuchani zostali Zdzisław T., syn Bronisława oraz Longin S. i Danuta W., to jest brat i córka Czesława S. Jednocześnie zostały zlecone czynności zmierzające do ustalenia osób najbliższych dla Jana G., Władysława D., Henryka W., Wawrzyńca O., Władysława F., Bolesława K., Tadeusza K. i Leona B., celem przesłuchania ich w charakterze świadków w kierunku stosowania wobec pokrzywdzonych niedozwolonych metod śledczych.

Pomimo podjętych w tym kierunku czynności, materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie nie pozwolił na wskazanie odpowiedzialności konkretnych żyjących osób, co spowodowało konieczność zakończenia śledztwa w dniu 28 grudnia 2017 r.

 

 

16. Śledztwo w sprawie zbrodni komunistycznych, polegających na pozbawieniu wolności żołnierzy Wojska Polskiego, Armii Krajowej i członków innych organizacji walczących  na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego w obozie założonym przez funkcjonariuszy NKWD, w latach 1944 - 1945 w Skrobowie, województwa lubelskiego,  w którym stworzono warunki życia grożące biologicznym wyniszczeniem więźniów oraz dopuszczano się zabójstw na osadzonych w nim osobach. ( S 6.2006.Zk )

W toku prowadzonego śledztwa ustalono, że na początku listopada 1944 r. w Skrobowie, koło Lubartowa, utworzono obóz, do którego kierowano żołnierzy Wojska Polskiego. Wcześniej stwierdzono, iż przed wstąpieniem do wojska pełnili oni służbę w Armii Krajowej. W marcu 1945 r. kilkudziesięciu osadzonych żołnierzy zbiegło z obozu. Podjęto wówczas decyzję o deportacji pozostałych więźniów do łagrów na terenie ZSRR.

Przeprowadzone czynności doprowadziły do ujawnienia około 500 nazwisk byłych więźniów obozu w Skrobowie. Zakresem śledztwa objęty został również wątek deportacji więźniów obozu w Skrobowie do łagrów na terenie ZSRR.

W toku postępowania przesłuchane zostały w charakterze świadków ustalone osoby pokrzywdzone więzione w obozie w Skrobowie, jak również odebrane zostały relacje procesowe od osób spokrewnionych ze zmarłymi pokrzywdzonymi. Na podstawie zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego ustalono, że typowaniem osób do osadzenia w obozie w Skrobowie zajmowali się funkcjonariusze oddziałów Informacji  Wojskowej macierzystych jednostek wojskowych żołnierzy w oparciu o zebrane materiały operacyjne, w szczególności doniesienia agenturalne wskazujące na wrogi stosunek do władzy komunistycznej bądź wprost na przynależność do Armii Krajowej. Zgodę na internowanie uzyskiwano od dowódcy, a następnie w celu podjęcia ostatecznej decyzji występowano do szefostwa Głównego Zarządu Informacji o usankcjonowanie decyzji i skierowanie żołnierza do obozu

Podstawę do stworzenia obozu w Skrobowie dla byłych żołnierzy Armii Krajowej stanowiło Rozporządzenie Naczelnego Dowódcy Wojska Polskiego generała Michała Roli Żymierskiego z dnia 08 listopada 1944 r. dotyczące I Specjalnego Obozu Internowanych Głównego Zarządu Informacji Wojska Polskiego - rozkaz NDWP nr 85/org.

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustalono, że grupowe zatrzymania      na podstawie uprzednio sporządzonych list miały miejsce od dnia 06 listopada 1944 r. Mimo, że większość ujętych w jednostkach wojska polskiego żołnierzy została osadzona w obozie    w pierwszej dekadzie listopada 1944 r., zatrzymania były dokonywane również w późniejszym czasie - jeszcze w lutym 1945 r. Z zeznań przesłuchanych w niniejszej sprawie świadków wynika, że obóz zaczął faktycznie funkcjonować już pod koniec października 1944 r., kiedy to zaczęto zwozić do obozu pierwszych uprzednio zatrzymanych żołnierzy.

Pomimo podjętych w tym kierunku czynności, materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie nie pozwolił na wskazanie odpowiedzialności konkretnych żyjących osób. W dniu 29 grudnia 2017 r. wydano postanowienie o umorzeniu śledztwa wobec śmierci sprawców kierowniczych, a w pozostałym zakresie z powodu niewykrycia sprawców.

 

 

17. Śledztwo w sprawie zbrodni komunistycznej i zbrodni przeciwko ludzkości, polegającej na znęcaniu się fizycznym i psychicznym, nad pozbawionym wolności Tadeuszem O., w czasie bliżej nieustalonym prawdopodobnie od dnia 06 grudnia 1946r. przez okres około dwóch tygodni, przez funkcjonariuszy państwa komunistycznego z Komendy Powiatowej Milicji Obywatelskiej w Sławęcinie i Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Sierpcu. ( S 55.2016.Zk )

Podstawę wszczęcia wskazanego postępowania stanowiły materiały wyłączone z innej sprawy prowadzonej w Oddziałowej Komisji w Lublinie dotyczącej zbrodni komunistycznych, będących zarazem zbrodniami przeciwko ludzkości, polegających na dokonywaniu zabójstw, bezprawnych pozbawień wolności oraz stosowaniu niedozwolonych metod śledczych wobec szeregu osób pokrzywdzonych w okresie od 1945 r. do 1949 r., przez funkcjonariuszy Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Mławie.

Wyłączone materiały zawierały również protokół przesłuchania pokrzywdzonego Tadeusza O. W oparciu o treść zeznań pokrzywdzonego ustalono, że był on członkiem Armia Krajowa  i pełnił funkcję kwatermistrza w oddziale porucznika Zygmunta R. W dniu 06 grudnia 1946 r. we wsi Zgliczyn Pobodzy został zatrzymany przez funkcjonariusza Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Sławęcinie wraz z kilkunastoma innymi mężczyznami, w tym Józefem F., Franciszkiem F., i Stanisławem S. Wszystkich przewieziono do siedziby Milicji Obywatelskiej w Sławęcinie. Przebywał tam przez okres jednej doby, a następnie został przewieziony do siedziby Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Sierpcu, gdzie był więziony do dnia 20 maja 1947 r. Świadek podał, że po raz pierwszy użyto wobec niego przemocy w areszcie Komendy Powiatowej Milicji Obywatelskiej w Sławęcinie, gdzie funkcjonariusz Władysław Cz., chwycił go za włosy i uderzył tyłem głowy o mur, natomiast drugi z funkcjonariuszy, Bronisław L., dwukrotnie zadał mu ciosy rękojeścią pistoletu, uderzając w skroń i twarz. Pobicie to spowodowało utratę słuchu w lewym uchu oraz wybicie przedniego górnego zęba. Obydwaj sprawcy byli pokrzywdzonemu znani, bowiem mieszkali w sąsiednich miejscowościach. Podczas pobytu w Powiatowym Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w Sierpcu Tadeusz O. był co trzeci dzień wzywany na przesłuchania, co trwało przez okres dwóch tygodni. Czynności te prowadzili funkcjonariusze o nazwiskach – M., O., i „Jarzynko”, którzy w tym czasie czterokrotnie pobili go w ten sposób, że kładli go na podłodze, przytrzymywali i zadawali metalowymi rurkami ciosy po plecach i pośladkach. Bicie to miało na celu zmuszenie Tadeusza O., do potwierdzenia, iż prowadzi on działalność w strukturach Armii Krajowej i ujawnienia innych członków organizacji. Świadek końcowo podał, że został zwolniony z Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Sierpcu      w dniu 20 maja 1947 r. na mocy amnestii.

Tadeusz O., zmarł, wobec czego w trakcie niniejszego śledztwa przesłuchano w charakterze świadków jego synów - Andrzeja O., i Jerzego O., oraz siostrzenicę – Marię S. Andrzej O., zeznał, że posiadane przez niego wiadomości pochodzą z relacji ojca oraz informacji uzyskanych podczas rozpraw przez Sądem Okręgowym w Olsztynie, na których wraz z ojcem uczestniczył. Maria S., zeznała, że nic jej nie wiadomo na temat przynależności wuja do organizacji antykomunistycznej. Z relacji mamy świadek dowiedziała się, że został on zatrzymany i przebywał w siedzibie urzędu bezpieczeństwa w Sierpcu, gdzie intensywnie bito go, w wyniku czego wybito mu zęba. Po powrocie z aresztu wuj był załamany psychicznie, płakał i przez długi czas odzyskiwał sprawność.

Zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy pozwolił na ustalenie sprawcy pierwszego z tych czynów – Bronisława L. Jednocześnie prowadzone czynności nie doprowadziły do zidentyfikowania współsprawcy tego czynu, opisywanego w materiałach sprawy jako Władysław Cz.

Ponadto ustalono sprawców drugiego czynu popełnionego na szkodę Tadeusza O. - Henryka M., i Henryka J. W tym przypadku nie zdołano zidentyfikować funkcjonariusza o nazwisku O., który według zgromadzonych dowodów miał być współsprawcą tego przestępstwa.

Funkcjonariusze - Bronisław L., oraz Henryk J. – zmarli. Natomiast personalia Henryka M., nie potwierdzono w systemie ewidencji ludności. Odnośnie zaś pozostałych współsprawców przestępstw popełnionych na szkodę pokrzywdzonego Tadeusza O., toczące się postępowanie karne, nie doprowadziło do ich wykrycia. W związku z tym w dniu 29 grudnia 2017 r. wydano postanowienie o umorzeniu śledztwa wobec stwierdzenia śmierci sprawców czynów               i niewykrycia pozostałych współsprawców przestępstw.

 

 

18. Śledztwo w sprawie zbrodni komunistycznej, stanowiącej zbrodnię przeciwko ludzkości, polegającej na stosowaniu represji przez funkcjonariuszy z Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Łukowie, wobec Wacława D., poprzez fizyczne       i psychiczne znęcanie się nad pokrzywdzonym w czasie prowadzonego przeciwko niemu śledztwu, które zakończyło się wyrokiem wydanym przez Wojskowy Sąd Rejonowy        w Lublinie w dniu 28 stycznia 1954 r. ( S 58.2016.Zk )

Podstawą prawną do wszczęcia postępowania przygotowawczego były czynności w przedmiocie badania wyroków Sądów Wojewódzkich w sprawach o stwierdzenie nieważności orzeczeń sądowych na podstawie ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu         za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. W toku prowadzonych badań poddano analizie akta Wojskowego Sądu Rejonowego w Lublinie o sygn. Sr 2/54 oraz akta byłego Sądu Wojewódzkiego w Lublinie w sprawach o stwierdzenie nieważności w/w wyroku oraz o zasądzenie odszkodowań i zadośćuczynienie za krzywdy doznane na skutek wydania orzeczenia. Na podstawie tych czynności ustalono, że Wacław D. został aresztowany w dniu 13 września 1952 r. przez funkcjonariuszy Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Łukowie. Postępowanie przeciwko niemu trwało do dnia 28 stycznia 1954 r. kiedy to Wojskowy Sąd Rejonowy w Lublinie skazał go na karę 2 lat i 6 miesięcy więzienia za przestępstwo polegające na niezawiadamianiu organów ścigania o istnieniu kontrrewolucyjnej organizacji „Wolna Idea Polski”. Karę niniejszą sąd następnie złagodził na podstawie ustawy o amnestii z dnia 22 listopada 1952 r. o połowę. Skazany faktycznie karę odbywał w okresie od dnia 13 września 1952 r. do dnia 28 stycznia 1954 r. Jak wynika z treści uzasadnienia postanowienia byłego Sądu Wojewódzkiego w Lublinie z dnia 29 września 1991 r. zasądzającego odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne skazanie Wacława D. wynika, że pokrzywdzony był podczas przesłuchań bity, maltretowany, wręcz katowany.

Pomimo podjętych w tym kierunku czynności, materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie nie pozwolił na wskazanie odpowiedzialności konkretnych żyjących osób, co spowodowało konieczność zakończenia śledztwa w dniu 31 stycznia 2018 r.

 

 

Zbrodnie nazistowskie.

1. Śledztwo w sprawie zbrodni nazistowskich i zbrodni przeciwko ludzkości, popełnionych z naruszeniem prawa międzynarodowego przez funkcjonariuszy państwa niemieckiego w celu wyniszczenia polskiej grupy narodowej, polegających                     na pozbawieniu wolności Aleksandra P., w okresie 1941 – 1945, w obozie tzw. Służby Budowlanej dla Polaków w Solcu nad Wisłą, powiatu lipskiego, województwa mazowieckiego. ( S 86.2016.Zn )

Podstawą prawną do wszczęcia postępowania przygotowawczego był materiał dowodowy z wyłączony z innej zakończonej w Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Lublinie sprawy dotyczącej zbrodni nazistowskich popełnionych w latach 1942 - 1945 w związku z funkcjonowaniem obozu pracy przymusowej tzw. Służby Budowlanej w Radomiu przy ul. Lubelskiej. W szczególności na podstawie zeznań syna pokrzywdzonego – Marcina P. ustalono, iż Aleksander P. w czasie pobytu w obozie tzw. Służby Budowlanej dla Polaków w Solcu nad Wisłą był bity, znęcano się nad nim, w wyniku czego doznał obrażeń ręki.

Na podstawie zeznań  Marcina P. ustalono, że w obozie w Solcu nad Wisłą był pozbawiony wolności jego ojciec Aleksander P., który był zmuszany do wykonywania robót ziemnych. Z zeznań świadka wynikało, że  Aleksander P. w czasie pobytu w obozie zachorował, miał wysoką temperaturę i został skierowany do izolatki. Mimo osłabienia chorobą został zmuszony do rąbania drewna. Z relacji Aleksandra P. wynikało ponadto, że był bity w obozie, w wyniku urazu zadanego nogą obutą w podkute buty doznał uszkodzenia dłoni.

W świetle zebranego materiału procesowego  bezspornym pozostaje fakt pozbawienia wolności Aleksandra P. w obozie karnym Służby Budowlanej w Solcu nad Wisłą .

W toku niniejszego postępowania nie udało się zindywidualizować  sprawców bezpośrednich odpowiedzialnych za stworzenie w obozie warunków skutkujących biologicznym wyniszczeniem więźniów poprzez niezapewnienie elementarnych warunków bytowych w zakresie wyżywienia, zakwaterowania, pomocy medycznej. Nie było również możliwe ustalenie funkcjonariuszy nazistowskich, którzy stosując  przemoc fizyczną oraz udręczenia psychiczne  znęcali nad  Aleksandrem P. 

Materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie nie pozwolił na wskazanie odpowiedzialności konkretnych żyjących osób, co spowodowało konieczność zakończenia śledztwa w dniu 09 maja 2017 r. 

 

 

2. Śledztwo w sprawie dokonanej najprawdopodobniej w dniu 30 grudnia 1943r. w Rykach, województwa lubelskiego, stanowiącej pójście na rękę władzy państwa niemieckiego, zbrodni wojennej i zbrodni przeciwko ludzkości w postaci zabójstwa przez Niemców osoby spośród ludności cywilnej Mariana G. ( S 48.2017.Zn )

Materiał dowodowy został wyłączony z innego śledztwa prowadzonego w  Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Lublinie, w sprawie zbrodni popełnionych przez hitlerowców w latach 1939 – 1944 na terenie powiatu ryckiego. W toku prowadzonych czynności ustalono, iż przedmiotowe śledztwo dotyczy blisko 180 zdarzeń, zaistniałych na terenie województwa lubelskiego w powiecie ryckim. Znaczna część zdarzeń to zbrodnie o charakterze masowym, w których ginęło wiele osób. Śledztwem objęte są między innymi wydarzenia związane z wielokrotnymi masowymi egzekucjami Żydów, Cyganów, likwidacją dzielnic żydowskich w Dęblinie, Rykach, likwidacją obozu jenieckiego w Dęblinie oraz wieloma pacyfikacjami różnych miejscowości powiatu ryckiego.

W trakcie prowadzonego postępowania uzyskano informacje o dokonanej najprawdopodobniej w dniu 30 grudnia 1943 r. w Rykach, stanowiącej pójście na rękę władzy państwa niemieckiego, zbrodni wojennej i zbrodni przeciwko ludzkości w postaci zabójstwa przez Niemców z nieustalonej z przydziału organizacyjnego jednostki osoby spośród ludności cywilnej, tj. Mariana G. Nadto przedmiotem prowadzonego postępowania objęto czyn polegający na dokonanej w dacie bliżej nieustalonej w okresie 1939 - 1944. w Rykach,  stanowiącej pójście na rękę władzy państwa niemieckiego, zbrodni wojennej i zbrodni przeciwko ludzkości w postaci zabójstwa przez Niemców z nieustalonej z przydziału organizacyjnego jednostki trzech osób spośród ludności cywilnej pochodzenia żydowskiego, w tym dwóch kobiet i jednego mężczyzny oraz dokonanej w dacie bliżej nieustalonej w 1943 r. lub 1944 r. w Rykach, stanowiącej pójście na rękę władzy państwa niemieckiego, zbrodni wojennej i zbrodni przeciwko ludzkości w postaci zabójstwa przez Niemców z nieustalonej z przydziału organizacyjnego jednostki czterech osób spośród ludności cywilnej pochodzenia żydowskiego.

Materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie nie pozwolił na wskazanie odpowiedzialności konkretnych żyjących osób, co spowodowało konieczność zakończenia śledztwa w dniu 28 czerwca 2017 r. 

 

 

3. Śledztwo w sprawie dokonanej najprawdopodobniej w dniu 01 lipca 1944 r. w miejscowości Wola Życka, województwa lubelskiego, stanowiącej pójście na rękę władzy państwa niemieckiego, zbrodni wojennej i zbrodni przeciwko ludzkości w postaci zabójstwa przez Niemców osoby spośród ludności cywilnej - Stanisława W. ( S 49.2017.Zn )

 

Materiał dowodowy został wyłączony z innego śledztwa prowadzonego w  Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Lublinie, w sprawie zbrodni popełnionych przez hitlerowców w latach 1939 – 1944 na terenie powiatu ryckiego. W toku prowadzonych czynności ustalono, iż przedmiotowe śledztwo dotyczy blisko 180 zdarzeń, zaistniałych na terenie województwa lubelskiego w powiecie ryckim. Znaczna część zdarzeń to zbrodnie o charakterze masowym, w których ginęło wiele osób. Śledztwem objęte są między innymi wydarzenia związane z wielokrotnymi masowymi egzekucjami Żydów, Cyganów, likwidacją dzielnic żydowskich w Dęblinie, Rykach, likwidacją obozu jenieckiego w Dęblinie oraz wieloma pacyfikacjami różnych miejscowości powiatu ryckiego.

W trakcie prowadzonego postępowania uzyskano informacje o dokonanej najprawdopodobniej w dniu 1 lipca 1944r. w miejscowości  Wola Życka, województwa lubelskiego stanowiącej pójście na rękę władzy państwa niemieckiego, zbrodni wojennej i zbrodni przeciwko ludzkości w postaci zabójstwa przez Niemców z nieustalonej z przydziału organizacyjnego jednostki osoby spośród ludności cywilnej,  Stanisława W.

Materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie nie pozwolił na wskazanie odpowiedzialności konkretnych żyjących osób, co spowodowało konieczność zakończenia śledztwa w dniu 29 czerwca 2017 r. 

 

4. Śledztwo w sprawie zbrodni nazistowskich będącymi zarazem zbrodniami przeciwko ludzkości, dokonanymi na rękę władzy państwa niemieckiego, polegających na zabójstwach 20 obywateli polskich z ludności cywilnej obszaru okupowanego,  do których doszło, w dniu 2 lutego 1944 r. w Zwierzyńcu, województwa lubelskiego.         ( S 8.2017.Zn)

 

W toku prowadzonego postępowania ustalono, że gestapo z Biłgoraja przeprowadziło akcję odwetową na polskiej ludności cywilnej zamieszkującej Zwierzyniec. Wcześniej oddział Armii Krajowej w Biłgoraju zabił osobę współpracującą z Niemcami. W dniu 2 lutego 1944 r. Niemcy spędzili całą ludność Zwierzyńca na Rynek i tam rozstrzelali 20 zakładników, przywiezionych z Zamościa.

Jak zdołano ustalić osobami rozstrzelanymi przez Niemców w dniu 2 lutego 1944 r. byli: Władysław K. lat 20, Marian Z. lat 19, Władysław P. lat 50, Bernard P. lat 18, Zdzisław K. lat 21, Jan K. lat 45, Jan T. lat 40, Czesław D. lat 21, Józef S. lat 35, Jan C., Stanisław M., Józef W., Józef W., Jan R., Jan S., Józef S., Tadeusz P., Józef P., Franciszek P., Józef L.

Materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie nie pozwolił na wskazanie odpowiedzialności konkretnych żyjących osób, co spowodowało konieczność zakończenia śledztwa w dniu 16 sierpnia 2017 r. 

 

5. Śledztwo w sprawie zbrodni nazistowskich i zbrodni przeciwko ludzkości, popełnionych z naruszeniem prawa międzynarodowego przez funkcjonariuszy państwa niemieckiego w celu wyniszczenia polskiej grupy narodowej, polegających                     na pozbawieniu życia Stanisława B., Aleksandra K., Aleksandra Stanisława B., Aleksandra K., Aleksandra K., Stanisława K., Romana S., Stanisława S., Bogusława U., Jerzego Z., Antoniego S. i Ryszarda S., w czasie zbiorowej egzekucji przeprowadzonej    w kwietniu 1944 r. w Radomiu, województwa mazowieckiego. ( S 76.2016.Zn )

Materiał dowodowy został wyłączony z innego śledztwa zakończonego w Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Lublinie w sprawie  nazistowskich zbrodni wojennych polegających na założeniu w 1942 r., w Radomiu, obozu tzw. Służby Budowlanej (Baudienstu), funkcjonującego do stycznia 1945 r. i zmuszaniu do nieodpłatnego wykonywania pracy obywateli polskich.

Na podstawie ujawnionych dokumentów ustalono, że w dacie dziennej bliżej nieustalonej, w miesiącu kwietniu 1944 r., w Radomiu okupant niemiecki przeprowadził egzekucję dziesięciu obywateli polskich. Wcześniej niemiecki Sąd Doraźny w Radomiu wyrokiem wydanym w dniu 29 lutego 1944 r. orzekł winę i skazał na karę śmierci: Stanisława B., Aleksandra K., Aleksandra Stanisława B., Aleksandra K., Aleksandra K., Stanisława K., Romana S., Stanisława S., Bogusława U., Jerzego Z., Antoniego S. i Ryszarda S.

Materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie pozwolił na wykazanie odpowiedzialności za popełnienie przestępstw konkretnemu funkcjonariuszowi niemieckiego państwa hitlerowskiego, a mianowicie miejscowego Dowódcy Policji i SS Herberta Bottchera, który jak ustalono nie żyje. Koniecznym stało się zakończenie śledztwa w dniu 18 lipca 2017 r. wobec stwierdzenia śmierci ustalonych sprawców i niewykrycia pozostałych sprawców czynów.

 

 

6. Śledztwo w sprawie dokonanej najprawdopodobniej we wrześniu 1939 r. w miejscowości Rossosz, województwa lubelskiego, stanowiącej pójście na rękę władzy państwa niemieckiego, zbrodni wojennej i zbrodni przeciwko ludzkości, w postaci zabójstwa przez Niemców osoby spośród ludności cywilnej - Ludwika O. ( S 69.2017.Zn)

 

Materiał dowodowy został wyłączony z innego śledztwa prowadzonego w Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Lublinie, w sprawie zbrodni popełnionych przez hitlerowców w latach 1939 – 1944 na terenie powiatu ryckiego. W toku prowadzonych czynności ustalono, iż przedmiotowe śledztwo dotyczy blisko 180 zdarzeń, zaistniałych na terenie województwa lubelskiego w powiecie ryckim. Znaczna część zdarzeń to zbrodnie o charakterze masowym, w których ginęło wiele osób. Śledztwem objęte są między innymi wydarzenia związane z wielokrotnymi masowymi egzekucjami Żydów, Cyganów, likwidacją dzielnic żydowskich w Dęblinie, Rykach, likwidacją obozu jenieckiego w Dęblinie oraz wieloma pacyfikacjami różnych miejscowości powiatu ryckiego.

W trakcie prowadzonego postępowania uzyskano informacje o dokonanej najprawdopodobniej we wrześniu 1939 r. w miejscowości Rossosz, stanowiącej pójście na rękę władzy państwa niemieckiego, zbrodni wojennej i zbrodni przeciwko ludzkości               w postaci zabójstwa przez Niemców z nieustalonej z przydziału organizacyjnego jednostki osoby spośród ludności cywilnej, tj. Ludwika O.

W toku prowadzonego śledztwa przeprowadzono czynności zmierzające do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności tych przestępstw, w tym przesłuchiwani zostali ustaleni świadkowie oraz osoby najbliższe dla pokrzywdzonych.

Materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie nie pozwolił na wskazanie odpowiedzialności konkretnych żyjących osób, co spowodowało konieczność zakończenia śledztwa w dniu 19 sierpnia 2017 r. 

 

 

7. Śledztwo w sprawie dokonanej w 1944 r., w Dęblinie - osada Masów, województwa lubelskiego, stanowiącej pójście na rękę władzy państwa niemieckiego, zbrodni wojennej i zbrodni przeciwko ludzkości w postaci zabójstw przez Niemców osób spośród ludności cywilnej - Heleny S. oraz Jana C. i Mariana R. ( S. 70.2017.Zn )

Materiał dowodowy został wyłączony z innego śledztwa prowadzonego w  Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Lublinie, w sprawie zbrodni popełnionych przez hitlerowców w latach 1939 – 1944 na terenie powiatu ryckiego. W toku prowadzonych czynności ustalono, iż przedmiotowe śledztwo dotyczy blisko 180 zdarzeń, zaistniałych na terenie województwa lubelskiego w powiecie ryckim. Znaczna część zdarzeń to zbrodnie o charakterze masowym, w których ginęło wiele osób. Śledztwem objęte są między innymi wydarzenia związane z wielokrotnymi masowymi egzekucjami Żydów, Cyganów, likwidacją dzielnic żydowskich w Dęblinie, Rykach, likwidacją obozu jenieckiego w Dęblinie oraz wieloma pacyfikacjami różnych miejscowości powiatu ryckiego.

W trakcie prowadzonego postępowania uzyskano informacje o dokonanej najprawdopodobniej w 1944 r. w Dęblinie - osada Masów, województwa lubelskiego stanowiącej pójście na rękę władzy państwa niemieckiego, zbrodni wojennej i zbrodni przeciwko ludzkości w postaci zabójstw przez Niemców z nieustalonej z przydziału organizacyjnego jednostki osób spośród ludności cywilnej - Heleny S. oraz Jana C. i Mariana R.

W toku prowadzonego śledztwa przeprowadzono czynności zmierzające do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności tych przestępstw, w tym przesłuchiwani zostali ustaleni świadkowie oraz osoby najbliższe dla pokrzywdzonych.

Materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie nie pozwolił na wskazanie odpowiedzialności konkretnych żyjących osób, co spowodowało konieczność zakończenia śledztwa w dniu 19 sierpnia 2017 r. 

 

 

8. Śledztwo w sprawie dokonanej w dacie bliżej nieustalonej wiosną 1942 r. lub 1943 r. w miejscu nieustalonym, najprawdopodobniej w Rykach, województwa lubelskiego, stanowiącej pójście na rękę władzy państwa niemieckiego, zbrodni wojennej i zbrodni przeciwko ludzkości w postaci zabójstwa przez Niemców osoby spośród ludności cywilnej - Stanisława P. ( S 52.2017.Zn )

Materiał dowodowy został wyłączony z innego śledztwa prowadzonego w Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Lublinie, w sprawie zbrodni popełnionych przez hitlerowców w latach 1939 – 1944 na terenie powiatu ryckiego. W toku prowadzonych czynności ustalono, iż przedmiotowe śledztwo dotyczy blisko 180 zdarzeń, zaistniałych na terenie województwa lubelskiego w powiecie ryckim. Znaczna część zdarzeń to zbrodnie o charakterze masowym, w których ginęło wiele osób. Śledztwem objęte są między innymi wydarzenia związane z wielokrotnymi masowymi egzekucjami Żydów, Cyganów, likwidacją dzielnic żydowskich w Dęblinie, Rykach, likwidacją obozu jenieckiego w Dęblinie oraz wieloma pacyfikacjami różnych miejscowości powiatu ryckiego.  

W trakcie prowadzonego postępowania uzyskano informacje o dokonanej w dacie bliżej nieustalonej wiosną 1942 r. lub 1943 r. w miejscu nieustalonym, najprawdopodobniej w Rykach, stanowiącej pójście na rękę władzy państwa niemieckiego, zbrodni wojennej i zbrodni przeciwko ludzkości w postaci zabójstwa przez Niemców z nieustalonej z przydziału organizacyjnego jednostki osoby spośród ludności cywilnej - Stanisława P.

W toku prowadzonego śledztwa przeprowadzono czynności zmierzające do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności tych przestępstw, w tym przesłuchiwani zostali ustaleni świadkowie oraz osoby najbliższe dla pokrzywdzonych.

Materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie nie pozwolił na wskazanie odpowiedzialności konkretnych żyjących osób, co spowodowało konieczność zakończenia śledztwa w dniu 31 lipca 2017 r. 

 

 

9. Śledztwo w sprawie zbrodni nazistowskiej i zbrodni przeciwko ludzkości, dokonanych w okresie od 1940 r. do 1943 r. przez funkcjonariuszy posterunku żandarmerii w Cycowie, w tym szeregu egzekucji bliżej nieustalonej liczby ludności polskiej oraz jeńców radzieckich. ( S 56.2015.Zn)

Śledztwo w sprawie zbrodni dokonanych przez funkcjonariuszy posterunku żandarmerii w Cycowie zostało wszczęte przez byłą Okręgową Komisję Badania Zbrodni Hitlerowskich w Lublinie, a po podjęciu kontynuowane przez obecne struktury pionu śledczego IPN.

W toku prowadzonego śledztwa ustalono, że żandarmi z posterunku w Cycowie dopuścili się egzekucji jesienią 1941 r. na placu koło ówczesnego budynku siedziby władz gminy w Cycowie siedmiu, o nieustalonej tożsamości, jeńców radzieckich najprawdopodobniej zbiegłych z obozu w Chełmie, a nadto zabójstw latem 1942 r. w okolicach miejscowości Garbatówka pięciu innych, również o nieustalonej tożsamości, zbiegłych żołnierzy radzieckich oraz zabójstwa w sierpniu 1942 lub 1943 r. w folwarku w Kolonii Garbatówka mężczyzny narodowości żydowskiej. Funkcjonariusze z posterunku w Cycowie mieli dopuścić się zabójstwa w dniu 9 maja 1942 r. w miejscowości Siedliszcze, po uprzednim pobiciu Bolesława Ł. i lekarza weterynarii Nikodema Ch. Przesłuchani w sprawie świadkowie zeznali, że żandarmi byli sprawcami zabójstwa w dniu 9 kwietnia 1943 r. w miejscowości Siedliszcze Doroty G. i Wacława W. oraz rozstrzelania w 1943 r. około 120 osób pochodzenia żydowskiego, Cyganów oraz Polaków. Wiosną 1943 r. aresztowano mieszkańców Siedliszcza, braci Józefa i Bolesława G., którzy przez okres około tygodnia przetrzymywani byli w siedzibie posterunku w Cycowie, następnie zostali przewiezieni        do obozu na Majdanku. W obozie, Bolesław G. zmarł w dniu 8 listopada 1943 r., natomiast Józefa G. przewieziono do obozu w Dachau. Według relacji świadków Józef G. przeżył obóz i po wojnie wrócił do Siedliszcza. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje,              iż funkcjonariusze żandarmerii z Posterunku w Cycowie przeprowadzili akcję pacyfikacyjną w dniach 26 i 27 maja 1942 r. we wsiach Widły, Małków i Bekiesza działając wspólnie i w porozumieniu z innymi nieustalonymi jednostkami żandarmerii i dopuścili się szeregu zabójstw zamieszkującej tam ludności cywilnej. Nadto funkcjonariusze posterunku żandarmerii z Cycowa byli sprawcami szeregu zabójstw mieszkańców Cycowa. Rozstrzelali około 300 osób na terenach przyległych do tzw. strzelnicy. Zabójstwa te miały miejsce w latach 1941 – 1944, a ofiarami były osoby narodowości żydowskiej i polskiej, 5 Cyganów i 15 jeńców sowieckich.

Materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie pozwolił na wykazanie odpowiedzialności za popełnienie przestępstw konkretnemu funkcjonariuszowi niemieckiego państwa hitlerowskiego, który jak ustalono już niestety nie żyje. Koniecznym stało się zakończenie śledztwa w dniu 29 września 2017 r. wobec stwierdzenia śmierci ustalonych sprawców i niewykrycia pozostałych sprawców czynów.

 

 

10. Śledztwo w sprawie zbrodni nazistowskich będących zarazem zbrodniami przeciwko ludzkości, dokonanymi w obozach jenieckim i dla wysiedlanej ludności cywilnej w Zwierzyńcu w latach 1940 -1944 oraz zabójstw dokonanych na posterunku żandarmerii w Zwierzyńcu, województwa lubelskiego. ( S 9.2017.Zn )

W toku prowadzonego śledztwa ustalono, że obóz w Zwierzyńcu był początkowo zakładem podległym organizacji Todta i budowane tu baraki przeznaczono następnie dla wojska walczącego na froncie wschodnim. W 1941 r. zakłady te zlikwidowano i w pozostałych barakach trzymano jeńców francuskich i belgijskich. Po wywiezieniu jeńców z tej okolicy teren przez pewien czas był bez żadnego przeznaczenia, a wykorzystywany dopiero w okresie pacyfikacji Zamojszczyzny. W grudniu 1942 r. wszyscy jeńcy francuscy zostali ze Zwierzyń­ca wywiezieni. Obozowi, który na krótko opustoszał, hitlerowcy wyznaczyli nową funkcję. Począwszy od stycznia 1943 r. gestapo z Biłgoraja osadzało tu mieszkańców powiatu biłgorajskiego w odwet za organizowane przez oddziały Bataliony Chłopskie i Armię Krajową akcje zbrojne na wsie skolonizowane. Zanim trafili tu mieszkańcy wysiedlonych i spacyfikowanych wiosek, obóz został powiększony i dodatkowo zabezpieczony.

Pierwsza większa grupa osób, które znalazły się za drutami obozu w Zwierzyńcu w tej serii aresztowań, to 280 mężczyzn ze wsi położonych w bezpośrednim sąsiedztwie lasów zwierzynieckich. Osadzono ich tu w dniu 6 lutego, a następnie wszystkich deportowano wkrótce do obozu przesiedleńczego w Zamościu. Kolejny duży transport przywieziono samochodami ciężarowymi w dniu 11 lutego. Byli to mężczyźni, kobiety i dzieci z okolic Józefowa. Część ich zwolniono, pozostałych wywieziono do obozów w Zamościu i na Majdanku. W dniach 19 - 20 marca osadzono w tutejszym obozie około 800 osób, w tym kobiety i dzieci. Pochodzili zarówno z Różańca i okolic, jak i zza Tarnogrodu. Wszyscy zostali wywiezieni na Majdanek, a następnie na roboty przymusowe do Rzeszy. W dniu 31 marca przypędzono do obozu mieszkańców spalonej i spacyfikowanej wsi Wywłoczka.Po przybyciu do obozu, mężczyzn w czerwcu i lipcu 1943 r. jako bardziej niebezpiecznych osadzono w części ogrodzonej dodatkowo podwójnym płotem z drutów kolczastych, gdzie wcześniej byli więzieni jeńcy francuscy, natomiast kobiety i dzieci trzymano oddzielnie. Wiosną 1943 r. Niemcy zaczęli przygotowywać opustoszały obóz do drugiej fazy wielkiej akcji wysiedleńczej „Grossaktion". Stało już w nim wówczas 21 baraków, w tym 9 mieszkalnych. Ofiary drugiej fazy wysiedleń zaczęto kierować do obozu w Zwierzyńcu w czerwcu 1943 r. W dniu 2 lipca przyprowadzono około 1500 mężczyzn ze Szczebrzeszyna   i okolic. Tego samego dnia osadzono za drutami 36 mężczyzn z Hamerni, 70 z Obroczy, ponadto nieustaloną liczbę z Józefowa i Długiego Kąta. Przybyły także całe rodziny z Bukownicy, a następnego dnia mieszkańcy Hedwiżyna i wielu innych sąsiednich miejscowości. Należy stwierdzić, że obóz dla wysiedlonych w „Grossaktion” funkcjonował siedem tygodni. W tym czasie osadzono tu około 10 - 12 tys. osób, w większości kobiet i dzieci, w tym również niemowląt i noworodków. Mimo tak krótkiego okresu pobytu za drutami, straciło tu życie ponad 200 osób.

Opustoszały obóz wrócił do swej pierwotnej funkcji. Na kilka tygodni stał się filią czeskiej firmy budowy dróg. Późną jesienią firma ta przeniosła się do Zamościa. W marcu 1944 r. przetrzymywano tu krótko mężczyzn aresztowanych w Brzezinach i Borowinie.

Materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie pozwolił na wskazanie odpowiedzialności jednego nieżyjącego już sprawcy czynu. W związku z tym w dniu 14 listopada 2017 r. wydano postanowienie o umorzeniu śledztwa wobec stwierdzenia śmierci sprawcy tego przestępstwa, a w pozostałej części wobec niewykrycia sprawców.

 

 

11. Śledztwo w sprawie stanowiącej pójście na rękę władzy państwa niemieckiego zbrodni wojennej i zbrodni przeciwko ludzkości, w postaci zabójstw dokonanych na osobach Jana B., Wincentego K., Ryszarda G. i Stanisławy G., w okresie okupacji niemieckiej, w miejscowości Podebłocie, województwa lubelskiego, przez Niemców z nieustalonej z przydziału organizacyjnego jednostki. ( S 97.2017.Zn )

 

W toku prowadzonego postępowania uzyskano informacje o dokonanej w dniu 3 września 1940 r. w miejscowości Podebłocie, zbrodni w postaci zabójstwa przez Niemców osoby spośród ludności cywilnej, tj. Jana B., oraz dokonanej w dniu 10 września 1942 r. w tej samej miejscowości zabójstwa Wincentego K., jak również popełnionej w dacie bliżej nieustalonej we wrześniu 1942 r. zabójstwa obywatela polskiego o nieustalonych personaliach. Zakresem przedmiotowym prowadzonego śledztwa objęto również zbrodnię zabójstwa dokonanej w dacie bliżej nieustalonej jesienią 1943 r. Ryszarda G. oraz Stanisławy G.

W toku prowadzonego śledztwa na podstawie zeznań świadków ustalono, że w czasie okupacji w miejscowości Podebłocie uzbrojony Niemiec prowadzili drogą biegnącą przez wieś Jana B, który wcześniej został aresztowany. Po chwili usłyszano strzały z broni palnej. Zaraz potem jeden ze świadków dowiedział się, że żandarmi zabili Jana B., gdy próbował uciec. Zwłoki Jana B. zostały pochowane przez rodzinę na cmentarzu w Życzynie. Inny przesłuchany w sprawie świadek zeznał, że w czasie okupacji w Podebłociu widział jak żandarmi zabili Wincentego K. Zdarzenie miało miejsce we wrześniu 1942 r. Tego dnia usłyszał strzały w pobliżu stacji Życzyn. Jeden z żandarmów strzelił do niego, raniąc go w rękę. Następnie Wincenty K. został pobity przez żandarmów, którzy po chwili wyprowadzili go do lasu i zabili. Rodzina pochowała Wincentego K. na cmentarzu w Korytnicy. Po kilku dniach Niemcy ponownie zrobili obławę i zabili wówczas nieznanego mu mężczyznę, który pochodził najprawdopodobniej z Warszawy. Odnośnie zabójstwa Ryszarda G., świadek zeznał, iż uczynił to żandarm niemiecki, który przyjechał furmanką. Wyprowadził go z domu i zastrzelił. Stanisława G. został zabita przez Niemców w miejscowości Trojanów. Świadek nie potrafił podać bliższych szczegółów tego zdarzenia.

Materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie nie pozwolił na wskazanie odpowiedzialności konkretnych żyjących osób, co spowodowało konieczność zakończenia śledztwa w dniu 30 listopada 2017 r. 

 

12. Śledztwo w sprawie stanowiącej pójście na rękę władzy państwa niemieckiego zbrodni wojennej i zbrodni przeciwko ludzkości, w postaci zabójstw dokonanych na osobach Tadeusza S. i Henryka B. oraz mężczyzny o nazwisku M., w okresie okupacji niemieckiej, w Dęblinie, województwa lubelskiego, przez Niemców z nieustalonej z przydziału organizacyjnego jednostki. ( S 98.2017.Zn )

W toku prowadzonego postępowania, na podstawie zeznań świadków ustalono, iż w dacie bliżej nieustalonej w lecie 1943 r. w Dęblinie, Niemiec z nieustalonej z przydziału organizacyjnego jednostki zabił mężczyznę o nazwisku M. oraz dokonano zabójstwa Tadeusza S. Nadto zimą 1940 r. na terenie twierdzy zabito mężczyznę o nieustalonych personaliach, a w dniu 5 lutego 1944 r. pozbawiono życia Henryka B.

Jeden z przesłuchanych w sprawie świadków zeznał, że w czasie okupacji niemieckiej do września 1941 r. mieszkał w Dęblinie i pracował w charakterze dyżurnego na stacji kolejowej. Henryk B. został zastrzelony przez Niemców w pobliżu swego miejsca zamieszkania w Dęblinie. Zimą 1940 r. zawiózł księdza do twierdzy w Dęblinie. Gdy oczekiwał na pasażera widział jak żołnierze niemieccy na terenie twierdzy rozstrzelali mężczyznę, którego następnie zakopali. Henryka B. został zabity przez Niemców. Zginął gdy wychodził ze swego domu, a było to w lutym 1944 r. Jego zwłoki przez kilka dni leżały przed wartownia na stacji kolejowej. Po kilku dniach partyzanci pochowali Henryka B.na cmentarzu parafialnym w Dęblinie.

Materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie nie pozwolił na wskazanie odpowiedzialności konkretnych żyjących osób, co spowodowało konieczność zakończenia śledztwa w dniu 30 listopada 2017 r. 

 

 

13. Śledztwo w sprawie stanowiącej pójście na rękę władzy państwa niemieckiego zbrodni wojennej i zbrodni przeciwko ludzkości, w postaci zabójstw dokonanych na osobach Zygmunta D. i Marii Ś., w Dęblinie, województwa lubelskiego, przez Niemców z nieustalonej z przydziału organizacyjnego jednostki. ( S 100.2017.Zn )

W trakcie prowadzonego postępowania uzyskano, między innymi, informacje o dokonanej w dniu 6 lipca 1943 r. w Dęblinie zbrodni w postaci zabójstwa przez Niemców z nieustalonej z przydziału organizacyjnego jednostki osoby spośród ludności cywilnej, tj. Zygmunta D., oraz dokonanej w dniu 2 października 1943 r. zbrodni w postaci zabójstwa Marii Ś.

Funkcjonariusze Policji w wyniku prowadzonych czynności nie uzyskali żadnych informacji, mogących przyczynić się do ustalenia sprawców oraz wyjaśnienia okoliczności zdarzeń. Przeprowadzono liczne rozmowy i rozpytania mieszkańców, które nie doprowadziły do poszerzenia wiedzy o zdarzeniach. Ustalono, iż wszystkie osoby, które mogłyby mieć wiedzę o przedmiotowych zdarzeniach aktualnie już nie żyją.

Materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie nie pozwolił na wskazanie odpowiedzialności konkretnych żyjących osób, co spowodowało konieczność zakończenia śledztwa w dniu 30 listopada 2017 r. 

 

 

14. Śledztwo w sprawie stanowiącej pójście na rękę władzy państwa niemieckiego zbrodni wojennej i zbrodni przeciwko ludzkości w postaci zabójstwa 10 mężczyzn, 8 kobiet i 12 dzieci, we wsi Janówka, województwa lubelskiego, osób spośród ludności cywilnej obszaru okupowanego, do którego doszło w dniu 17 grudnia 1942 r., przez funkcjonariuszy niemieckiego państwa hitlerowskiego. ( S 71.2017.Zn )

W toku prowadzonego postępowania, na podstawie zeznań świadków – jak również na podstawie innych materiałów archiwalnych – ustalono, iż we wsi Janówka nie przeprowadzono jednorazowej akcji, podczas której zginęło łącznie 30 osób. Zdarzały się za to pojedyńcze przypadki zabójstw mieszkańców wsi Janówka i osób pochodzących  z pobliskich miejscowości. Świadkowie zeznali, że sprawcami byli głównie nasiedleńcy z Bułgarii, Bessarabi, Chorwacji, a także „własowcy” i żandarmi niemieccy. Z relacji złożonej przez świadków wynikało, że w okresie okupacji funkcjonariusz państwa niemieckiego zabił w miejscowości Karolówka, mieszkańca wsi Janówka – Marcina U., a inny Niemiec o nazwisku G. i imieniu najprawdopodobniej Johan skatował, a następnie zastrzelił mężczyznę o nazwisku W. z dwoma synami oraz Władysława L. pochodzącego z Majdanu Sielec. Nadto zabito Eugeniusza S., którego przed śmiercią skatowano oraz śmierć ponieśli Jan C., a w późniejszym okresie jego córka o nieustalonym imieniu. Ofiarami okupanta niemieckiego byli również Marcin S., Jan U. z miejscowości Huta Komarowska, chłopiec o nazwisku U., kobieta o nazwisku G. oraz Albin S. Świadkowie wskazali, że na drodze pomiędzy Hutą Komorowską a Dąbrową zabito trzy osoby z rodziny P., pochodzących z Majdanu Sielec, a w 1943 r. funkcjonariusze żandarmerii z Rachań, w Zwartowie zastrzelili Annę R. z synem Władysławem i Albinę R., Franciszka M. i Czesława G. Spośród wywiezionych przez Niemców mieszkańców Janówki i okolic, w Zamościu mieli zginąć Stanisław K. z żoną, Maria U., Genowefa K., Ludwig N., Agata N. z synem, Stanisław L., kobieta o nazwisku W. z córką. Według relacji świadków w dniu 17 grudnia 1942 r. żandarmi niemieccy wraz z „własowcami” wysiedlili niemal całą wieś Janówka. Świadkowie wskazali, iż sprawcami tych zbrodni byli wójt z Komorowa oraz sołtys wsi Janówka.

Materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie pozwolił na stwierdzenie, iż postępowanie karne co do niektórych czynów konkretnych sprawców zostało już prawomocnie zakończone W związku z tym w dniu 14 listopada 2017 r. wydano postanowienie o umorzeniu śledztwa wobec stwierdzenia, iż w dwóch przypadkach postępowanie karne zostało już prawomocnie zakończone, a w pozostałej części postępowanie karne zostało zakończone wobec niewykrycia sprawców.

 

15. Śledztwo w sprawie stanowiącej pójście na rękę władzy państwa niemieckiego zbrodni wojennej i zbrodni przeciwko ludzkości, w postaci zabójstw poprzez rozstrzelanie nieustalonej liczby osób spośród ludności cywilnej obszaru okupowanego, podczas akcji przymusowego wysiedlenia, w latach 1942 – 1943, mieszkańców wsi Księżostany, województwa lubelskiego, przez funkcjonariuszy niemieckiego państwa hitlerowskiego. ( S 74.2017.Zn )

W toku prowadzonego postępowania, na podstawie zeznań świadków ustalono, iż pomimo stwierdzeń zawartych w postanowieniu o wszczęciu śledztwa, do przymusowego wysiedlenia ludności cywilnej wsi Księżostany, nie doszło. Jednak świadkowie zeznali o innych zbrodniach popełnionych na mieszkańcach wsi Księżostany, pow. tomaszowskiego, do których doszło pod koniec 1942 r. Wtedy funkcjonariusze państwa niemieckiego: Schupo z Rachań, żandarmi z Komarowa, „własowcy” i funkcjonariusze SS mieli dopuścić się rozstrzelania, w dniu 24 grudnia 1942 r., Feliksa S., jego żony, Jana S. oraz dwóch chłopców w wielu 12 - 17 lat pochodzenia żydowskiego, którzy ukrywali się we wsi Księżostany. Nadto pomiędzy 24 a 28 grudnia 1942 r. rozstrzelany został Jan U., a w dniu 28 grudnia 1942 r. Eugeniusz K.  

Na podstawie zebranego materiału dowodowego ustalono, że na początku grudnia 1942 r. Niemcy i „własowcy” otoczyli wieś Księżostany. Większość ludności zdołała jednak uciec lub ukryć się. Podczas ucieczki zabity został Jan U., a następnie rozstrzelano ukrywającego się w zabudowaniach Feliksa S., jego żonę, rannego partyzanta Jana S. oraz mężczyznę narodowości żydowskiej. Nadto pod koniec grudnia 1942 r. rozstrzelany przez Niemców został ukrywający się w zabudowaniach należących do Eugeniusza W. - Eugeniusz K. Z kolei Eugeniusz W. zdołał uciec i ukryć się przed napastnikami. Nadto ustalono, że do pacyfikacji wsi Księżostany nie doszło z powodu niekorzystnego położenia wsi, w terenie trudnodostępnym, w niedalekiej odległości od lasu. Nadto wokół wsi wystawione były przez całą dobę warty, które informowały mieszkańców o poczynaniach Niemców.

Materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie nie pozwolił na wskazanie odpowiedzialności konkretnych żyjących osób, co spowodowało konieczność zakończenia śledztwa w dniu 22 grudnia 2017 r. 

 

 

16. Śledztwo w sprawie zbrodni nazistowskiej będącej zarazem zbrodnią przeciwko ludzkości, dokonanej na rękę władzy państwa niemieckiego, w celu wyniszczenia narodu polskiego, polegającej na egzekucji mieszkańców Kazanowa i okolicznych wsi  w województwie mazowieckim, w dniu 18 marca 1942 r., w wyniku oddania strzałów z broni palnej przez funkcjonariuszy państwa niemieckiego. ( S 105.2015.Zn)

 

Śledztwo w sprawie zbrodni popełnionych na mieszkańcach Kazanowa i okolicznych wsi zostało wszczęte przez byłą Okręgową Komisję Badania Zbrodni Hitlerowskich w Kielcach,    a po podjęciu kontynuowane przez obecne struktury pionu śledczego IPN.

W toku prowadzonego śledztwa ustalono, że w dniu 18 marca 1942 r. w godzinach wczesnorannych nieustalone formacje nazistowskie otoczyły kilkanaście miejscowości w okolicach Kazanowa. Funkcjonariusze korzystając z pomocy miejscowych Volksdeutschów aresztowali młodych mężczyzn, w tym część w oparciu o posiadaną listę. Część mężczyzn została strzałami z broni palnej pozbawiona życia w miejscu swojego zamieszkania. Następnie prawdopodobnie odbył się tzw. sąd doraźny w szkole w Karolinie oraz drugi w zabudowaniach młyna w Kazanowie. W Karolinie strzałami pozbawionych życia zostało kilkudziesięciu mężczyzn, jak podają świadkowie około 75, w większości ustalonych osób. Natomiast w Kazanowie pozbawiono w ten sam sposób życia, ustalonych 16 Polaków oraz 16 nieustalonych osób narodowości żydowskiej. Zatrzymani mężczyźni przeważnie byli członkami organizacji niepodległościowych. Zdecydowana większość czynności procesowych podjętych w śledztwie prowadzonym przez byłą Okręgową Komisję Badania Zbrodni Hitlerowskich w Kielcach dotyczyła zdarzeń mających miejsce w okolicach Karolina. Żaden jednakże ze świadków nie wskazał konkretnych sprawców, chociaż, ogólnie przesłuchiwani wskazywali na udział w zbrodni miejscowych Volksdeutschów, a egzekucje miały być odwetem za pozbawienie życia w lutym 1942 r. jednego z nich. Ze strony niemieckiej uzyskano materiał dowodowy - akta śledztwa Prokuratury w Kolonii, które zawierały dokumenty dotyczące domniemanych sprawców zbrodni - Volksdeutschem' ów o danych personalnych: Jakob G., Josef G., Friedriech J., Stefan J., Christof H. i Alfred G. W śledztwie tym przesłuchano również szereg funkcjonariuszy nazistowskich z Dystryktu Radom. Postępowanie zostało umorzone z uwagi na śmierć części osób podejrzewanych, brak dostatecznych dowodów popełnienia przestępstwa  oraz w pozostałym zakresie - wobec niewykrycia sprawców.

Prokurator pionu śledczego IPN wykonał czynności mające na celu zapoznanie się z materiałami archiwalnymi oraz ustalenie, w miarę możliwości, jak najpełniejszej listy osób pozbawionych wówczas życia. W wyniku tych działań sporządzono listę zawierającą 87 osób   - Polaków, którzy zginęli w dniu 18 marca 1942 r. Do chwili obecnej nie ustalono listy zamordowanych osób narodowości żydowskiej.

Materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie nie pozwolił na wskazanie odpowiedzialności konkretnych żyjących osób, co spowodowało konieczność zakończenia śledztwa w dniu 29 grudnia 2017 r. 

 

 

Inne zbrodnie przeciwko pokojowi, ludzkości i zbrodnie wojenne.

 

1. Śledztwo w sprawie zbrodni ludobójstwa, polegającej na zabójstwach szesnastu funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej i dwudziestu ośmiu osób cywilnych, dokonanych przez członków Ukraińskiej Powstańczej Armii, w dniu 25 marca 1945 r. w Kryłowie, województwa lubelskiego. ( S 9.2015.Zi )

W toku prowadzonego postępowania ustalono, że w dniu 1 czerwca 1940 r., rozkazem Komendanta Żandarmerii Dystryktu Lubelskiego majora Hanzoga, w Kryłowie powołany został posterunek tak zwanej pomocniczej policji ukraińskiej. Obsada posterunku początkowo wynosiła 4 osoby, zaś docelowo miała wynosić 10. Wśród nich znajdował się ówczesny mieszkaniec Kryłowa Piotr ( Pietia ) M. Funkcjonariusze policji pomocniczej ściśle współpracowali z okupantem hitlerowskim. Po wkroczeniu wojsk radzieckich na teren Lubelszczyzny w 1944 r. funkcjonariusze posterunku wstąpili do Ukraińskiej Powstańczej Armii. W dniu 25 marca 1945 r., we wczesnych godzinach rannych do Kryłowa przybył oddział UPA dowodzony przez Mariana Ł. ps. „Jahoda” lub „Czernik”, który zajął wieś wystawiając posterunki na jej obrzeżach. Członkowie UPA przebrani w mundury Armii sowieckiej podeszli pod posterunek Milicji Obywatelskiej. Wprowadzili w błąd funkcjonariuszy MO udając żołnierzy sowieckich eskortujących rzekomo zatrzymanego, którym był Piotr M. Działając w błędzie, co do tożsamości członków UPA, funkcjonariusze MO wpuścili ich do pomieszczeń posterunku. Sprawcy obezwładnili wszystkich milicjantów znajdujących się na terenie posterunku, skrępowali im ręce i kazali położyć się na podłodze   w pozycji „na brzuchu”. Sprawcy do posterunku wprowadzili mjr Stanisława B., pseudonim „Ryś”, dowódcę Batalionów Chłopskich z okresu II wojny światowej, zatrzymanego wcześniej w jednym z domostw w Kryłowie. Został on postawiony w rogu sali, zdjęto mu płaszcz i buty a następnie znęcano się nad nim bijąc po twarzy. Leżących na podłodze i skrępowanych funkcjonariuszy MO sprawcy rozebrali z odzienia i butów. Następnie dokonali na nich egzekucji, zabijając strzałami z broni palnej 16 milicjantów. Rannych dobijano. Jeden z funkcjonariuszy, który przeżył, rozpoznał czterech sprawców z imienia i nazwiska, wśród nich wspomnianego Piotra M. Świadek stwierdził, iż spośród napastników był on najaktywniejszy. Nadto na terenie wsi członkowie UPA dokonali kolejnych zabójstw, tym razem 28 cywilnych mieszkańców Kryłowa. Pozbawili ich życia strzałami z broni palnej. Następnie pod posterunek podjechały furmanki, powożone przez zmuszonych do tego, polskich gospodarzy. Sprawcy na furmanki załadowali zatrzymanych, skrępowanych mieszkańców Kryłowa. Na jednej z furmanek umieszczony został mjr Stanisława B. Jak zeznał jeden ze świadków, mjr Stanisława B. leżał na słomie na furmance konwojowanej przez czterech członkowie UPA. Jest to ostatnia dostępna, bezpośrednia relacja dotycząca losów mjr Stanisława B. Miał on – jak wynika z późniejszych, zasłyszanych przez poszczególnych świadków przekazów - być przez pewien czas przetrzymywany przez członków UPA w warunkach urągających godności ludzkiej. W takich warunkach został w bestialski sposób zamordowany w nieustalonym dotąd miejscu. Prawdopodobnie do zabójstwa doszło we wsi Liski Waręskie lub Uhrynów.

W toku prowadzonego śledztwa zapoznano się z szeregiem dokumentów archiwalnych w szczególności aktami postępowań karnych, dokumentami sporządzonymi przez MBP, WUBP, UBP i KBW oraz publikacjami naukowymi dotyczącymi działalności UPA na terenie powiatu hrubieszowskiego. Czynności te zmierzające do ujawnienia osobowych źródeł dowodowych, pozwoliły na ustalenie aktualnego miejsca zamieszkania szeregu osób, które zamieszkiwały w Kryłowie i w okolicach. Osoby te przesłuchane zostały w charakterze świadków. W ramach międzynarodowej pomocy prawnej wystąpienie z wnioskiem o dokonanie czynności śledczych na terytorium Niemiec i Ukrainy zmierzających do ustalenia czy Piotr M. żyje i ewentualnie wskazania jego aktualnego miejsca zamieszkania. W tym zakresie nie zdołano ujawnić jakiegokolwiek materiału dowodowego, który pozwoliłby na stwierdzenie, iż Piotr M.  nie żyje. Nie ustalono także aktualnych losów mieszkańców wsi Kryłów, którzy współdziałali w zabójstwie.

W śledztwie ustalono, iż Marian Ł. zginął w dniu 17 września 1945 r. podczas potyczki z Wojskiem Polskim we wsi Żniatyn. Aleksander W. ps. „Huczawa” - żołnierz sotni Jahody, skazany został przez Wojskowy Sąd Rejonowy w Warszawie w dniu 31 grudnia 1948 r., na karę śmierci, a następnie wraz z aktami sprawy deportowano go do ZSRR. Aleksander W. został oskarżony o udział w mordzie w Kryłowie.

W związku z pismem Janusza R., w którym poinformował o prawdopodobnym miejscu pochowania zwłok zamordowanego Stanisława B. pseudonim „Ryś” dokonano oględzin obszaru lasu państwowego Nadleśnictwa Mircze oraz przeprowadzono badania metodą chemiczną zawartości fosforanów w glebie w miejscach ujawnionych podczas czynności oględzin. Celem tych badań było stwierdzenie czy w jamach wskazanych w odczycie georadaru znajdują się szczątki organiczne. Czynności te dały wynik negatywny. W śledztwie w dalszym ciągu kontynuowane są czynności zmierzające do ustalenia bezpośrednich lub pośrednich świadków zdarzenia, do których następnie odbierane są relacje procesowe. Na bieżąco weryfikowanie i sprawdzane są informacje o miejscach prawdopodobnego pochówku zamordowanego Stanisława B. Nadto przeprowadzono weryfikacje materiału archiwalnego uzyskanego z Archiwum Państwowego w Lublinie w zakresie przedmiotu prowadzonego śledztwa.

Ponownie dokonano badań przy pomocy georadaru, których wynik również tym przypadku był negatywny. Wobec bezskuteczności tych przedsięwziąć, Sąd Rejonowy w Hrubieszowie, działając na wniosek prokuratora Oddziałowej Komisji w Lublinie, uznał Piotra M. za zmarłego, przyjmując jako datę śmierci dzień 26 lutego 1946 r. Tego dnia najprawdopodobniej zginął on w starciu zbrojnym z jednostkami NKWD.

W dniu 29 grudnia 2017 r. zakończono śledztwo w sprawie i umorzono postępowanie karnego przeciwko ustalonemu sprawcy czynów – Piotrowi M., wobec stwierdzenie jego śmierci, przyjmując – za Sądem Rejonowym w Hrubieszowie – jako datę śmierci sprawcy dzień 26 lutego 1946 r. W pozostałym zakresie zakończono postępowanie przygotowawcze wobec niewykrycia sprawców czynów.

 

 

do góry