Nawigacja

Książki – Lublin

Radom w latach wojny i okupacji niemieckiej (1939–1945)

Sebastian Piątkowski, Radom w latach wojny i okupacji niemieckiej (1939–1945), Lublin 2018, 776 s.,  ISBN: 978-83-8098-390-8

Książka przedstawia historię Radomia w latach wojny i okupacji, we wszystkich możliwych do przebadania jej aspektach. Otwiera ją rozdział poświęcony miastu w ostatnich latach przed wybuchem wojny. Omówiona została w nim struktura narodowościowa i wyznaniowa ludności, życie gospodarcze, społeczne, polityczne i religijne. Część kolejna przedstawia wydarzenia w Radomiu we wrześniu 1939 r., począwszy od przygotowań do obrony miasta, poprzez działania militarne (ze szczególnym uwzględnieniem akcji niemieckiego lotnictwa), szeroko rozumianą sytuację ludności cywilnej, a skończywszy na historii działających w mieście szpitali jenieckich. Kolejne rozdziały zostały poświęcone strukturom niemieckiej administracji cywilnej i gospodarczej (urząd gubernatora dystryktu, urząd starosty grodzkiego, izba gospodarcza itd.), formacjom policyjnym (ze szczególnym uwzględnieniem policji bezpieczeństwa), niemieckim jednostkom wojskowym stacjonującym w Radomiu oraz szczątkowym strukturom administracji polskiej (zarząd miejski, sądy, policja polska tzw. granatowa, straże pożarne). Kolejna część przedstawia przemiany ludnościowe (w kontekście m.in. wysiedleń i przesiedleń) oraz politykę Niemców w sferze dostosowywania infrastruktury miejskiej do potrzeb władz dystryktowych (rozbudowa wybranych gmachów, tworzenie dzielnicy niemieckiej, remonty ulic i placów, inwestycje w gospodarce komunalnej). W rozdziale szóstym omówiono przeobrażenie i funkcjonowanie lokalnego życia gospodarczego, m.in. w kontekście eliminowania zeń osób narodowości żydowskiej. Szczegółowo przedstawiono tutaj bankowość i kredyt, przemysł, rzemiosło i usługi, handel, gastronomię, a także organizowane przez Niemców przedsięwzięcia, mające promować w GG lokalną gospodarkę. Kolejny rozdział poświęcony został sytuacji legalnie działającego szkolnictwa, począwszy od szkół powszechnych, a skończywszy na placówkach szkolenia zawodowego. Związana jest z nim część książki, dotycząca działalności charytatywnej i opiekuńczej, prowadzonej wśród ludności polskiej. Omówiono tutaj struktury, obsadę personalną i szeroko rozumianą działalność lokalnych ekspozytur Polskiego Czerwonego Krzyża i Rady Głównej Opiekuńczej. Kolejny rozdział dotyczy przejawów koncesjonowanego przez władze życia kulturalnego, a więc funkcjonowania kin, teatrów, inicjatyw muzycznych oraz sportu. Koresponduje z nim część pracy poświęcona elementom życia codziennego ludności polskiej, a zwłaszcza szeroko rozumianemu funkcjonowaniu rodzin i gospodarstw domowych. Dwa następne rozdziały dotyczą realizowanych przez Niemców działań eksterminacyjnych. W części dotyczącej ludności polskiej omówiono całą gamę represji, począwszy od działalności aresztów i więzienia, poprzez deportacje do obozów koncentracyjnych i do pracy przymusowej w Rzeszy, a skończywszy na egzekucjach, przeprowadzanych w podradomskich miejscach straceń. Kolejny rozdział przedstawia proces Zagłady radomskiej społeczności żydowskiej, począwszy od indywidualnych represji ze strony Niemców, poprzez funkcjonowanie getta i jego likwidację, a skończywszy na historii lokalnych obozów pracy przymusowej. Dwa kolejne rozdziały opracowania dotyczą konspiracji wojskowej i cywilnej – struktur i obsady różnych organizacji konspiracyjnych oraz ich działalności (wywiad, wykradanie i produkcja broni, akcje zbrojne, tajne nauczanie itd.). Część zasadniczą książki zamyka rozdział na temat sytuacji w mieście na przełomie 1944 i 1945 r., zakończony omówieniem walk o miasto między oddziałami niemieckimi a sowieckimi. Tekst uzupełniają aneksy, zawierające dane o osobach eksterminowanych przez Niemców (zamordowani w Katyniu, straceni w egzekucjach tajnych i publicznych, deportowani do obozów koncentracyjnych) oraz zaangażowanych w działalność podziemną.

 

Gdzie kupić publikacje:

Lublin

do góry